Wi Kan Doe. Letterlijk vertaald vanuit het Surinaams: “Wij Kunnen Het”.

Door: Dorien Veerman

Wi Kan Doe. Letterlijk vertaald vanuit het Surinaams: “Wij Kunnen Het”.

Met het dragen op de schouders wordt de overledene symbolisch nog eenmaal boven de mensen uitgetild. Onder begeleiding van muziek wordt de overledene dansend en swingend op de schouders van zes dragers naar het graf begeleid. Van links naar rechts criss cross over de begraafplaats. Hiermee proberen zij kwade geesten op een dwaalspoor te zetten.
Het geeft tevens een troostende werking voor de rouwende nabestaanden om dansend en zingend achter de uitvaartkist aan te lopen. Het leven wordt hiermee gevierd.
Deze Surinaamse dragerstraditie is in 2012 naar Nederland overgebracht door de dragers vereniging: Wi Kan Doe.

Afgelopen week heb ik ze mogen inzetten.
“Het is wel druk zaterdag, mevrouwtje, maar dat kunnen wij.”
Was de eerste reactie aan de telefoon.
“Ook met muziek, mevrouwtje? Wel zo mooi toch”?!
Ja hoor, de familie ging akkoord.
“Uitstekend, we gaan het regelen, laat het maar aan ons over mevrouwtje”, zegt Lloyd, de master tila, door de telefoon.
Op de dag van de uitvaart tref ik ze op de begraafplaats en ik verwelkom de heren.
Vijf dragers, de master tila Lloyd en vier muzikanten genaamd Zonnebloem.
Allen prachtig gekleed in zwarte kostuums, hoedjes op en een prachtige paarse sjerp.
De baar staat al klaar. En de heren ogen ultra relaxed.
“Is er nog iets wat ik voor jullie zou kunnen doen?” vraag ik ze.
“Een cognacje zou wel lekker zijn”, zegt de tubablazer gevat.
“Okay”, denk ik, “als dat maar goed gaat.” Ik besluit er maar in mee te gaan en zeg: “Ach ja, het is immer 12:55 uur dus er zit een 5 in de klok.”
Ik zeg dat ik de familie ga halen, die staan nog wat te treuzelen op de parkeerplaats van de begraafplaats. En ik been vervolgens met mijn hakken over de grove kiezels van de begraafplaats weg.
“Mevrouwtje, doe maar rustig aan hoor, we wachten nog op een broeder”, wordt er achter me geroepen.
Ik vertraag mijn looppas opzettelijk overdreven in een slow motion pas en er wordt gelachen achter me.
“Laat het los Dorien”, roep ik mezelf toe.

Een kwartier later is de laatste drager ook gearriveerd. En is de familie inmiddels verzameld. Met cognacjes in doorzichtige plastic bekertjes.
Geen idee waar ze dat vandaan hebben getoverd…
En dan begint het spektakel. Lloyd heet de familie welkom en zet vervolgens met een overtuigende krachtige, donkere stem het eerste lied in.
De muzikanten van Zonnebloem vallen bij. De naaste familie van de overledene wordt toegezongen met troostende liederen.
De dragers staan wiegend naast de baar bij de rouwauto. Ze zingen overtuigend mee. Het swingt de pan uit.
En het is onmogelijk om stil te blijven staan.
Op teken van de master tila wordt de uitvaartkist op de baar geplaatst, en alsof het een veertje is. gaat hij op de schouders van de dragers.
Ik loop voor richting het graf, samen met de dominee.
En uit alle hoeken van de begraafplaats komen nieuwsgierige mensen kijken naar het muzikale spektakel.
Van links naar rechts, naar voren, naar achteren, al dansend en in een continue looppas, gaan ze richting het graf.
Wat een conditie hebben deze mannen.
Als de uitvaartkist op het graf is geplaatst. wordt er nog meer gezongen en staan de dragers zachtjes wiegend op het ritme van de muziek naast het graf.

Wat een geweldige, waardige, prachtige manier om iemand naar z’n laatste rustplaats te begeleiden.
Ik wil dat ook, heb ik besloten; door zes van die prachtige sterke mannen gedragen worden.
En heb het gelijk maar vastgelegd in mijn uitvaartwensen.
Wie kan Doe, geen woord van gelogen!