Deel

We zijn gelukkiger dan ooit, maar...

Het vinden van geluk maakt gelukkig, het zoeken naar geluk ongelukkig

We zijn gelukkiger dan ooit, maar...

We zijn gelukkiger dan ooit en tegelijk ook depressiever dan ooit. Nederland staat bovenaan de lijstjes van gelukkigste landen ter wereld, onze levenskwaliteit is beter dan ooit en we zijn nog nooit zo rijk geweest. Tegelijkertijd gaan jaarlijks een miljoen mensen in behandeling voor psychische klachten. Filosoof en psychiater Damiaan Denys over deze vreemde paradox.

“Waar gaat het mis?”
‘We zijn het vermogen verloren om het lijden te omarmen. Met onze rijkdom en technologie hebben we een maatschappij geschapen die op korte termijn heel aangenaam lijkt en ons van alle gemakken voorziet, maar ons mentaal ongezond maakt. Dat is iets dat we ons niet realiseren.’

“We zijn gelukkiger en tegelijk ook ongelukkiger dan ooit?”
‘De hemel is zo aantrekkelijk omdat hij niet bestaat. Mensen verlangen datgene wat eigenlijk niet goed voor hen is. Als je dát weet, dan wordt het veel makkelijker om te leven. Het verlangen zelf maakt het leven uit, en niet datgene wat je wilt bereiken. Al vanaf jonge leeftijd ontwikkel je allerlei verlangens: je wilt speelgoed en een puppy. Later wil je een huis, een baan en kinderen. Naarmate je ouder wordt, veranderen je verlangens. Maar het punt is dat je nooit datgene kan bereiken wat je verlangt. Er moet een tekort blijven om je als mens te drijven, want het bereiken van je verlangens is teleurstellend. Die mooie zeilboot is hooguit een paar dagen interessant, professor worden ben je na een week gewend, een fantastische partner is geweldig tijdens de huwelijksreis, maar bij thuiskomst kom je de eerste tekortkomingen al tegen. Het onbereikbare van geluk is de essentie ervan.’

“Best wel tragisch.”
‘Het vinden van geluk maakt gelukkig, het zoeken naar geluk ongelukkig. Zoeken naar geluk, zoals we het nu najagen, is tragisch, in de klassieke betekenis van een Griekse tragedie. De Griekse tragedie gaat niet zozeer om de dramatiek, maar om wat de hoofdrolspeler bewerkstelligt in wat hij wil vermijden. Deze tragische essentie is het ultieme kenmerk van het Westerse denken. Het individu wil iets vermijden, uit hoofde van de maakbaarheid, en brengt daardoor juist tot stand wat hij niet wil. Willen we angst vermijden, dan juist worden we bang. Willen we ongeluk vermijden en geluk omarmen, dan juist worden we ongelukkig.’

“Zijn onze mentale klachten te danken aan de maatschappij waarin we leven?”
‘Als je kijkt naar de mentale gezondheid in een land als Nigeria, een land dat veel minder welvarend is dan Nederland, dan zou je daar meer mentale klachten verwachten. Maar dat is niet het geval. In Nederland kampt 7,4 procent van de bevolking met een post-traumatische stressstoornis (PTSS). In Nigeria is dat minder dan 0,03 procent. Daarmee staat Nederland op de tweede hoogste plek in de wereld, Nigeria op de laatste plek.’

“Dat is een opmerkelijk verschil.”
‘Niet alleen op het gebied van PTSS doet Nigeria het beter. De prognose van schizofrenie is veel beter en toch neemt 84% geen medicijnen. Vier keer zoveel beter dan in Nederland. In de samenleving van Nigeria worden mensen nog geconfronteerd met de tekortkomingen van de werkelijkheid, en blijven mensen die psychisch lijden geïntegreerd in de dorpsgemeenschap. Zij kunnen blijven functioneren in de samenleving.’

“Waarom doen wij het zoveel slechter?”
‘Wij kunnen niet alleen het lijden, maar ook de abnormaliteit niet meer verdragen. Vandaar dat Nederland dat bizarre woord ‘verwarde personen’ heeft. Dat bestaat elders ter wereld niet, het is een uitvinding van de Nederlandse politie. Wij kijken op een vreemde manier naar dat wat niet strookt met ons maatschappelijk bestel. De onverdraagzaamheid van abnormaliteit – het anders zijn dan de norm – en van het lijden, dat zijn belangrijke ankerpunten die gepaard gaan met een hoog-technologische, rijke en verwende samenleving die steeds meer doet waar ze zin in heeft.’

“Is onze goede gezondheidszorg een verklaring voor het hoge aantal diagnoses, omdat het taboe minder groot is en mensen hier snel de weg vinden naar een psycholoog?”
‘Nee. De beschikbaarheid van de geneeskundige zorg is al vijftig jaar hetzelfde in Nederland, toch zijn in de afgelopen twintig jaar psychische klachten toegenomen. Burn-out, stress en eenzaamheid zijn geen aspecten die te maken hebben met een betere toegankelijkheid in de geneeskundige zorg. Bovendien verklaart het niet waarom de effecten bij mensen die behandeld worden voor schizofrenie in Nigeria beter zijn. De crux ligt bij een andere manier van kijken naar mentale problemen. Wij stoppen medicijnen in mensen, nemen ze op, en vinden het lastig om hen te laten integreren in de samenleving. In Nigeria doen ze dat allemaal niet. Ze halen mensen niet eens uit de maatschappij, maar laten ze gewoon functioneren.’

Willen we angst vermijden, juist dan worden we bang. Willen we ongeluk vermijden en geluk omarmen, juist dan worden we ongelukkig.
Maakt de individualistische samenleving waarin we leven ons ziek?
‘Het is zeker zo dat wij in een samenleving leven waarin het individu de hoeksteen is, en waar we op onszelf zijn aangewezen. Het lijden, de angst of emoties die wij hebben, kunnen niet meer gedeeld worden met de gemeenschap. Dat doen we alleen op een hysterische manier: kijk naar voetbalwedstrijden van Oranje, of de ramp met MH17. Dan zie je dat we ons cognitief individualisme compenseren met emotioneel collectivisme. Maar het individualisme bestaat al lange tijd in het Westen en de isolering van de mens is niet de enige verklaring. Een belangrijker concept is de maakbaarheid. De ambitie van de generatie millennials die denkt: ‘Ik kan alles worden wat ik wil, als ik maar hard werk.’ Dat heeft meer te maken met het idee dat alles maakbaar is, dat alles in mijn handen ligt als persoon. We eigenen onszelf een goddelijke status toe. Zo werkt het niet, de werkelijkheid is veel weerbarstiger.’

“Hoe komt het dat de Nederlandse omgang met mentale problemen steeds meer kost en minder oplevert?”
‘We stoppen meer en meer geld in de geestelijke gezondheidszorg, terwijl de problemen steeds groter worden: er zijn meer wachtlijsten, het personeel loopt weg, en psychiaters en patiënten zijn meer ontevreden. In vergelijking met twintig jaar geleden nemen de investeringen in zorg en personeel toe, maar alle parameters die zouden moeten verbeteren, worden slechter.’

‘Mijn analyse is dat de overvloed op den duur een tekort creëert. Zo worstelen we met een tekort van te veel investeringen in de gezondheidszorg, worstelen we met het feit dat we een tekort ervaren van te veel rijkdom, te veel pamperen, te veel luxe. Dat gaat ook over niet willen inzien dat het lijden bij het leven hoort, het niet kunnen aanvaarden van dat lijden. Het gaat ook over de psychiatrie als vak, waar we veel te hoge verwachtingen van hebben, en waarvan we willen dat ze ons pasklare oplossingen geeft. Er is geen pragmatische oplossing meer mogelijk, meer geld werkt niet meer. Er moet een verandering in attitude komen op drie dimensies, naar de organisatie van de gezondheidszorg, én onze verwachtingen naar de psychiatrie én onze omgang met het lijden.’

Hoe deze maatschappij eenzame individuen creëert.
“Mogen we bij de psychiater aankloppen voor hulp bij ons lijden en ons verlangen om gelukkig te worden?’
‘Nee. Als we de psychiatrie willen redden, moet ze kleiner worden. De psychiatrie is een discipline van de geneeskunde die zich bezighoudt met de diagnose en behandeling van psychische stoornissen. We hebben daar veel te hoge verwachtingen van. We willen dat behandelaars ons helpen om gelukkig te worden, gezond te blijven en veerkrachtig te worden. Daar heeft een psychiater helemaal niet voor geleerd en dat kán hij ook helemaal niet. We komen naar een behandelaar en zeggen: ‘Help mij, los het op!’ Daar is de psychiatrie niet voor bedoeld, en dat is maar goed ook. Stel je voor dat het wel zo zou zijn, dan word je geboren en wordt er voor het leven een psychiater aan je gekoppeld. Sommige dingen in het leven kun je beter zelf doen.’

Binnenkort komt Het tekort van het teveel uit, waarin Damiaan Denys de paradox van de geestelijke gezondheidszorg ontrafelt. En hij spreekt op Brainwash Festival over de mythe van geluk.

Meer 'Lifestyle':

Wat een detox-dieet voor jou kan betekenen...

17 januari 2020

PCB’s, pesticiden en zware metalen verwijderen

Het Detox-dieet heeft als doel om geleidelijk af te vallen door het lichaam op natuurlijke manier te ontgiften, met onder andere biologische groente en fruit.

En... hoe staat het met jullie dry januari?

17 januari 2020

Moeilijker dan je dacht om te stoppen... dit artikel kan je helpen

"Ah joh, neem er nog eentje. Doe niet zo saai. Laat je eens lekker gaan.’"We hebben het bijna allemaal weleens mee gemaakt.

Waarom iedereen 1 keer per week zou moeten zwemmen

10 januari 2020

Het nieuwe jaar is weer begonnen en dat betekent dat we een gooi doen naar goede voornemens

Naast stoppen met roken, staat meer bewegen bij velen op het to do-lijstje. Misschien wil je afvallen, je lichaam versterken of wat aan je conditie doen.

Het beeld dat Alzheimer een ziekte is die niet is te genezen, is achterhaald...

10 januari 2020

Het is te voorkomen én terug te draaien

Het beeld dat Alzheimer een ziekte is die niet is te genezen, is achterhaald, zegt de Amerikaanse universitair docent neurologie en onderzoeker Dale Bredesen.

En... hoe zit het met jouw goede voornemens?

3 januari 2020

Traditiegetrouw stromen de sportscholen deze maand weer vol, om aan het eind van de maand alweer een stuk leger te zijn

Veel goede voornemens falen al voordat het jaar goed en wel begonnen is. Januari is dan ook de slechtste maand om met je voornemen te starten blijkt uit onderzoek.

Zo... klaar met de feestdagen, nu gaan we weer bewegen

3 januari 2020

Wat een simpele wandeling voor lichaam en geest kan betekenen

Wandelen kent bijzonder veel gezondheidsvoordelen. Er gebeurt een aantal dingen met je lichaam wanneer je iedere dag zo’n 30 minuten zou wandelen.

Waarom dichtbij de zee wonen ons gelukkig maakt. Filmpje

20 december 2019

Dat een groene omgeving goed voor je is, is inmiddels algemeen bekend, maar...

Artsen in Schotland schrijven een wandeling in de natuur voor als medicijn en in Japan is bosbaden al jaren een algemeen geaccepteerd geneesmiddel

Je wilt wel een kerstboom, maar niet de rotzooi...

20 december 2019

Bestellen doe je bij BonBonBoom op de Breelaan

Bij veel mensen staat de kerstboom al volledig versierd in huis. Nu is het de kunst om die boom - wanneer het een échte betreft - de komende weken...

Gezellig met de familie rond de kersttafel?

13 december 2019

Tips... om het ook echt gezellig te houden

Stress, hoge verwachtingen, oude ruzies die ineens weer boven tafel komen... Meestal is het gezellig, maar de feestdagen kunnen ook...

De állerleukste kerstevenementen van 2019

13 december 2019

Op de bank hangen is geen optie...

Het is december en dat betekent dat er deze maand kerstmarkten, kerstevenementen en kerstfestivals plaatsvinden.

Waarom Franse vrouwen zo jong blijven...

29 november 2019

Verschil tussen Franse vrouwen en de rest van de wereld

Afgelopen zomer zei een kleine druktemaker van drieënhalf tegen me: "Jij bent oud". Zijn vader schrok en bood zijn excuses aan...

Koufront in aantocht

29 november 2019

Zo kom jij zonder kou de winter door

In de koude herfst- en wintermaanden wil je het liefst emigreren naar een warm land. De regen, de kou en het donker buiten moedigen je...

Waarom je liever lief hebt in de winter...

22 november 2019

Romantisch bankhangen

De temperaturen dalen en plots krijg je steeds meer de behoefte om je te nestelen op de bank, het liefst samen met iemand. Je bent niet de enige die...

Zie je op tegen de komende feestdagen?

22 november 2019

Verplichte tradities en de verwachtingen...

Voor veel mensen zijn de feestdagen een periode waarin het verlies van een geliefde, kind, familielid of goede vriend extra wordt gevoeld.

De herfst- en winterkleuren van 2019/2020

15 november 2019

Door: Gaby

Elk jaar is er weer een andere mode in de herfst /winter. Dit vind ik altijd wel interessant om te weten! Meestal zie je dit al in de nazomer in de winkels.

Eet déze 22 (!) ingrediënten en jouw weerstand wordt een onneembaar fort

15 november 2019

Door: Evelyn van Hasselt

Voel je een verkoudheid of griep opkomen? Je eerste gedachte is misschien om naar de drogist te hollen voor een voorraadje medicijnen.

May-Britt Mobach bracht 24 uur in Bergen door. Bergen is mijn nieuwe New York

8 november 2019

Blooming - Sissy-Boy - Summum - Marc Cain - Bergerac - PT Post - Fabels

Bergen was mijn nieuwe New York. Als in: een plek waarvan iedereen verwachtte dat je er geweest was maar die je nog nooit bezocht had.

Last van stress op het werk of privé?

Maak kennis met de speciale ontstress behandelingen in Schoorl!

In het kader van de week van de werkstress, 11 - 15 november 2019, organiseert Lida Schilder speciale ontstress behandelingen in haar praktijk Sewa Sthaan te Schoorl.

Eigenlijk wil je al heel lang iets anders met je interieur, maar hoe dan?

1 november 2019

Zondag 3 november geeft Rosanne Logtenberg van Interieurcode vrijblijvend interieuradvies bij Bergerac

Inloop van 12.00 tot 17.00. Vergeet niet een plattegrond en/of interieurfoto's mee te nemen. Kom gezellig langs en laat je inspireren.

Tieners drinken veel en dat komt waarschijnlijk door hun ouders

1 november 2019

En daar kijken we in Bergen niet van op...

Het drankgebruik onder tieners is hoog en dat komt waarschijnlijk door de tolerante houding van hun ouders.

Wat je het beste kunt doen om een burn-out te voorkomen

1 november 2019

Werken aan meer plezier in je leven is daarbij een belangrijke leidraad

"Vaak wordt gedacht dat je de negatieve gevolgen van stress het best kunt bestrijden door ervoor te zorgen dat je minder...

De temperaturen gaan weer dalen... wat doet dat met je lichaam?

25 oktober 2019

Je lichaam en je gemoedstoestand krijgen het nodige te verduren

Heb jij in de winter altijd vaker last van hoofdpijn dan in andere seizoenen? Dit kan best: een van de oorzaken van hoofdpijn is namelijk de vernauwing...

Voldoende alcohol genuttigd tijdens de Kunst10Daagse?

25 oktober 2019

Hoogste tijd om te detoxen en te bestellen bij een Bergense onderneming

Voor een geweldige start van de dag, kies voor een Ginger of Celery shot boordevol vitamines en energie!

Herfstdip, winterblues, depressie: wanneer heb je er last van?

18 oktober 2019

Bewegen helpt een depressieve stemming te verbeteren

De herfst is weer begonnen. De blaadjes vallen van de bomen en het wordt kouder. Het regent vaker en er staat soms een gure wind. Bij sommige mensen komt dit weerbeeld overeen met hun stemming.

Laat de hark en bladblazer maar in de schuur staan

11 oktober 2019

Bladeren... afval dat dus geen afval is

De herfst is nu volop het land in gedwarreld, het zijn topdagen voor de ophalers van groenafval om hun spierballen te trainen.

Slapen is voor luiwammesen?

11 oktober 2019

Een middagdutje is hét recept voor een lang en gezond leven

We denken dat het ‘normaal’ is om 's nachts acht uur te slapen. Maar net als de Belgische regisseur en acteur Luk Wyns, die omwille van een onrustige baby...

We willen allemaal graag een dagje ouder worden...

4 oktober 2019

Wat is de invloed van lifestyle op je gezondheid?

Alles wat door de mond binnenkomt, heeft invloed op onze darmbacteriën, en daarmee vermoedelijk ook op onze gezondheid.

De beste geluidsweergave ter wereld vind je dus gewoon in Bergen. Met filmpje

4 oktober 2019

Als kwaliteit belangrijk voor je is...

Het in Bergen gevestigde Musical Reality is een uniek, dynamisch en veelzijdig bedrijf dat is gespecialiseerd in...

Herfsttrends 2019: dit zijn de grootste modetrends van dit najaar

27 september 2019

Ben jij al helemaal ready voor het nieuwe seizoen?

Helaas duurt het niet lang meer voordat we gedag moeten zeggen tegen de zomer. En dat betekent dat we onze truien, jassen en laarzen weer uit de kast kunnen plukken.

Veganisme

20 september 2019

Vegan is in opkomst. Is het een trend, eventjes hip of een blijvertje?

Tijdens een lezing op 26 september verkennen Eveline Bogaard en Elfrieda Peetoom de achtergronden van deze leefstijl.

Slaap jij naast een snurker?

20 september 2019

Hoe verschrikkelijk is het wanneer je de hele nacht wakker ligt door het gesnurk van de persoon die naast je ligt te slapen

Buiten het feit dat slapen naast een snurker het bloed onder je nagels vandaan haalt, is het ook nog eens slecht voor je gezondheid.

Leefstijl als medicijn

13 september 2019

Integrale geneeswijze bij Health Stories

De typische cliënt die bij Health Stories komt wil geen pil voorgeschreven krijgen maar leefstijl kiezen als medicijn...

De beste geluidsweergave ter wereld vind je dus gewoon in Bergen. Met filmpje

13 september 2019

Als kwaliteit belangrijk voor je is...

Het in Bergen gevestigde Musical Reality is een uniek, dynamisch en veelzijdig bedrijf dat is gespecialiseerd in...

Heb jij iets met drank of drugs?

6 september 2019

Oud-Bergenaar Maarten Dammers schreef een blog over zijn verleden én heden

Clean Worden Was Nooit Mijn Probleem, Clean Blijven Was Mijn Probleem.

Terug