Natuurplannen bedreigen fietspaden langs de kust

Recreatieve waarde onderbelicht in natuurplannen...

Een enorme berg zand bedreigt het fietspad Blijdensteinsweg tussen Bergen en Schoorl aan Zee. Ook de strandopgang Kattendel bij Bloemendaal is straks niet meer berijdbaar. Dit zijn slechts twee voorbeelden van zandverstuivingen die door natuurbeheerders worden opgewekt met bomenkap, het weghalen van helm en kerven graven. De opgewekte zandverstuivingen zijn door opdrachtgever provincie Noord-Holland vastgelegd in natuurbeheerplannen, maar hebben zeer negatieve gevolgen voor het fietsnetwerk in de regio. De Fietsersbond, Fietsplatform, ANWB en Wielersportbond NTFU pleiten voor een oplossing waarbij fietsers juist van de natuur kunnen blijven genieten, in plaats van er door verbannen worden.

Foto: Stuifduin Blijdensteinsweg Bergen

Geen stimulering, maar halvering
Het fietspad tussen Bergen en Schoorl aan Zee maakt onderdeel uit van de Langeafstand Fietsroute (LF) Kustroute en het Nederlandse deel van de EuroVelo 12 North Sea Cycle Route en is zeer geliefd bij (internationale) fietsvakantiegangers. Tevens is het fietspad opgenomen in het regionale fietsknooppuntennetwerk en daarmee een essentiële schakel in lokale en regionale ‘rondjes’. Met het verdwijnen van het traject door de duinen door zandverstuivingen wordt het netwerk van recreatieve fietsroutes effectief gehalveerd. “Met minder routes en meer fietsers dreigt het nu filefietsen te worden, met alle gevolgen voor fietsveiligheid, natuur, klimaat, gezondheid én lokale economie”, aldus Ross Goorden van de Fietsersbond. Wielersportbond NTFU onderstreept dit: “Drukte op het fietspad maakt het er ook niet veiliger op. Nog een reden dus voor de provincie om een goed alternatief te creëren in plaats van het fietsnetwerk te halveren”, laat Myron ter Haar van de NFTU weten.

Ook op andere plekken in het duingebied worden plannen voor verstuiving voorbereid, waardoor meer fietspaden zoals de Dr. Van Steijnweg, Verspyckweg en de Woudweg dreigen te verdwijnen. Opmerkelijk is dat haaks op deze natuurbeheerplannen de provincie Noord-Holland het stimuleren van fietstoerisme als doel heeft geformuleerd in het beleidsplan ‘perspectief Fiets’. Door het fietsnetwerk in het mooiste natuurgebied van de provincie effectief te halveren wordt fietsgebruik juist ontmoedigd.

Fietsen in duinlandschap: de ultieme beleving
Fietsen is gezond, prettig, en goed voor het klimaat. Velen genieten per fiets van het prachtige landschap in bos en duin langs de kust. Dit kan volgens de organisaties ook samengaan met het behoud van het fietspad door de duinen. Er zijn genoeg kansen om te zorgen voor een toekomstbestendig duin met ruimte voor zowel de mens als natuur.

“Het stuifduin wil je als fietser ervaren, dus maak er een unieke fietsbeleving van”, aldus Marina van Dijk van het Fietsplatform. “In Belgisch Limburg zijn hier mooie voorbeelden van te vinden. Je fietst daar letterlijk tussen de boomtoppen en dwars door een vijver. Hiermee wordt niet alleen de fijnmazigheid van het netwerk beschermd, maar het versterkt de aantrekkelijkheid en karakter van het gebied, de recreant wordt als het ware één met het stuifduin.”

Met een aantrekkelijk netwerk van fiets- en wandelroutes krijgen we meer mensen op de fiets. Met de bekende voordelen voor het klimaat, de natuur en stikstofvermindering tot gevolg. Daarbij zorgt fietsen (of wandelen) door de natuur ook voor het verbeteren van de fysieke én mentale gezondheid.

Recreatieve waarde onderbelicht in natuurplannen
In de natuurplannen wordt niet gerept over recreanten en het belang van hun routes. De samenwerkende organisaties vinden dat het evalueren van de oude natuurplannen moet geschieden door een onafhankelijk bureau. Bij de evaluatie moeten maatregelen en nieuwe beleidsplannen worden getoetst aan effecten op recreatieve netwerken. Verder pleiten de organisaties ervoor dat subsidies voor natuurmaatregelen alleen toegekend dienen te worden als deze het recreatieve netwerk niet beschadigen. Bij nieuwe beheersplannen moet het belang van recreatie expliciet worden opgenomen en uitgewerkt. Zo zouden zandverstuivingen alleen toelaatbaar moeten zijn als er de garantie is dat er een volwaardig en befietsbaar alternatief wordt gerealiseerd.