Deel

advertentie

Museum Het Sterkenhuis

Tweehonderdtwintig jaar na dato: de Invasie 1799

Museum Het Sterkenhuis

Historisch Museum Het Sterkenhuis in Bergen staat stil bij het roemruchte jaar 1799, waarin op 19 september in Bergen slag wordt geleverd tussen Frans-Bataafse troepen en Brits-Russische legers. Een zilveren roebel en een zilveren medaille, die dag uit voorzorg begraven door een Russisch onderofficier, staan centraal in de presentatie ‘Invasie 1799’ die te zien is op de eerste verdieping van het museum. Op donderdag 19 september zijn van 11.00 tot 17.00 uur de hele dag medewerkers van het museum aanwezig om u alles te vertellen over de hevige strijd die – tot voor de deur van Het Sterkenhuis – werd geleverd en de beide bijzondere zilveren kleinoden die hieraan herinneren.

Een Russische onderofficier begraaft zijn zilveren medaille en zilveren roebel
Dit gebeurde tijdens hevige gevechten van zijn onderdeel tegen een Frans-Bataafse eenheid in de ochtend van 19 september 1799. Tijdens werkzaamheden begin deze eeuw wordt er een bijzondere vondst gedaan. Een zilveren roebel van tsarina Ecatharina II uit 1782 en een zilveren medaille met aan de ene kant de tekst: “Voor de winnaars bij de Vrede van 19 december 1791” en aan de andere kant de initialen van tsarina Ecatharina. Uitgereikt aan een Russische onderofficier in 1791. Hij vocht in de Russisch-Turkse oorlog die duurde van 1787 tot 1791. De vrede werd in Jassy, Rusland gesloten. Naast de zilveren medaille voor onderofficieren was er een gouden versie voor de officieren en een bronzen voor de soldaten. De medaille en roebel werden bij elkaar gevonden. De eigenaar, een onderofficier, moet deze twee voorwerpen begraven hebben tijdens de opmars naar Bergen op 19 september 1799 rond 3 uur in de ochtend. Dit deed hij omdat hij er zeker van was dat als hij gevangen genomen zou worden, hij deze mooie bezittingen aan de vijand moest overdragen, Fransman of Bataaf.

Hoe komen de medaille en de roebel in Bergen terecht?
Medio 1799 heeft Frankrijk grote delen van Europa veroverd. De koning van Engeland en de tsaar van Rusland zijn bang dat Frankrijk hun respectievelijke landen ook gaat aanvallen. Zij vormen een coalitie en besluiten tot een invasie op het vasteland van Europa, om te beginnen in de Bataafse Republiek (2e Coalitie Oorlog), om zo de macht van Frankrijk in te perken. Op 27 augustus 1799, vier uur in de ochtend, landen er 7000 Britten (Engelsen, Schotten, Welshmen en Ieren) op de Noord-Hollandse kust onder bevel van generaal Ralph Abercromby, tussen Groote-en Kleine Keeten. De Bataafse kustverdediging o.l.v. generaal Herman Willem Daendels is kansloos. Zij moeten vluchten en verlaten tevens de stelling Den Helder. Op 28 augustus wordt Den Helder ingenomen alsmede de Bataafse oorlogsvloot verslagen van Schout-bij-Nacht Samuel Story. De Britten nemen de Zijpe in en de omringdijk is een perfecte verdediging tegen mogelijke aanvallen van de Fransen en Bataven. Op 10 september valt het gecombineerde Frans-Bataafse leger aan, onder bevel van de Franse opperbevelhebber generaal Guillaume Marie Brune. De Britten worden op 3 plaatsen aangevallen, Eenigenburg/Sint Maarten, Schoorldam/Krabbendam en Petten. Alle aanvallen van het Frans-Bataafse leger worden afgeslagen. In de 8 dagen hierna komen er nog eens 15.000 Britten en 18.000 Russen in Den Helder aan land. Zij staan dan onder opperbevel van de hertog van York. Half september telt het Frans-Bataafse leger ruim 40.000 manschappen. En dan is het 19 september, de hertog van York besluit, in alle vroegte, de Frans-Bataafse stellingen aan te vallen, en wel op 4 plaatsen tegelijk. De zwaarste aanval wordt op Bergen uitgevoerd o.l.v. de Russische generaal Ivan Hermann von Fersen, met 9.000 Russen en 2.500 Britten. Na zware gevechten in Camperduin, Hargen, Groet, Schoorl en Aagtdorp wordt Bergen ’s morgens om 07.30 uur door de Russen en Britten ingenomen. Om dit te vieren, geven zij zich over aan drinkgelagen; het Franse arsenaal, de kroegen en woningen zijn niet veilig. Generaal Brune besluit een tegenaanval in te zetten, aangevuld met nieuwe troepen. Er volgt een hevige strijd bij de Ruïnekerk en in het Bergense bos. Hier wordt generaal Hermann met 1275 manschappen gevangen genomen. De overige Russen en Britten moeten vluchten, nu onder bevel van de Russische generaal Essen, naar hun stellingen in de Zijpe. Duizenden Fransen, Bataven, Russen en Britten, waaronder de Russische onderofficier, eigenaar van de zilveren medaille en zilveren roebel, komen deze dag om, tussen de Zijpe en Bergen.

De invasie: het vervolg
De tweede slag bij Bergen vindt op 2 oktober 1799 plaats. Er zijn zware gevechten in de duinen tussen Bergen en “het huidige Bergen aan Zee”. De Britten en Russen trekken op via de duinen en het strand naar Egmond aan Zee. Het Frans-Bataafse leger wordt tegen de avond verdreven en ze trekken zich terug op de lijn Beverwijk-Castricum-Limmen-Akersloot. In de ochtend van 6 oktober vallen de Britten en Russen de Frans-Bataafse stellingen aan bij Limmen, Akersloot en Bakkum. Castricum wordt ingenomen. Snel daarna neemt de Franse generaal Brune Castricum weer in. Een laatste charge van de Bataafse cavalerie zorgt er voor dat de invasietroepen zich moeten terugtrekken.
De strijd eindigt echter onbeslist en er gaan geruchten dat de Franse generaal Brune door de hertog van York is omgekocht. Brune zou 2 raspaarden en een grote som geld in de vorm van gouden munten hebben ontvangen. Op 18 oktober 1799 wordt er een wapenstilstand getekend in het hoofdkwartier van Brune aan de Oudegracht in Alkmaar. Op 22 oktober vertrekken de eerste Britten en Russen uit Den Helder. Door het slechte weer verlaten de laatste Britse en Russische schepen Den Helder op 29 november 1799. Er zijn tijdens deze invasie ruim 20.000 doden, gewonden en vermisten te betreuren, Britten, Russen, Fransen en Bataven. Ter nagedachtenis aan de gevallenen werd in 1901 het Russisch Monument in Bergen onthuld. Er liggen bij het monument ruim 500 Russen en enkele Britten begraven, gesneuveld op 19 september en 2 oktober 1799. Het monument bevindt zich bij de splitsing Russenweg/Notweg.
[Tekst John Grooteman].

Permanente tentoonstelling Invasie 1799 | t/m 27 okt 2019 | 1e verdieping Museum het Sterkenhuis, Oude Prinsweg 21, Bergen NH | open ma – zo 13.00 – 17.00 u
19 sept 2019 | hele dag toelichting door medewerkers bij ‘Invasie 1799’ | 11.00 – 17.00 uur.
Illustratie/ets:
Gevangenneming Generaal Hermann, ets, Collectie Museum Het Sterkenhuis (code: 1799 nr.8)

Klik op één van de afbeeldingen voor een vergroting.

Museum Het Sterkenhuis Museum Het Sterkenhuis Museum Het Sterkenhuis
advertentie

Meer 'Evenementen':

Weer een nieuwe aflevering van De Stemming bij RTV80.

5 juni 2020

Wanneer: Zondag 7 juni as, klokslag 12.00 uur

De Stemming is een programma voor u, door u en met u, de inwoners van de gemeente Bergen.

Werkloze tennisprofs brengen Nederland in beweging

5 juni 2020

Foto: Initiatiefnemer Robin Haase

Net als de meeste profsporters zitten ook de professionele tennissers op dit moment werkloos thuis.

Het online festival New Economy Now nodigt iedereen uit nú te starten met de nieuwe economie

5 juni 2020

Op 16 juni kan iedereen zich laten inspireren

Uniek duurzaamheidsfestival met oa. auteur Kate Raworth, gedeputeerde Zita Pels, pitches van ondernemers en meer!

Recreatief zwemmen in zwembad Hoornse Vaart

5 juni 2020

Het Alkmaarse bad opent op zondag van 09.00 tot 14.00 uur haar deuren voor kinderen tot en met 12 jaar

Vanaf zondag 7 juni kunnen kinderen weer recreatief zwemmen in zwembad Hoornse Vaart. Het Alkmaarse bad opent op...

Jij niet naar het concert? Dan komt het concert naar jou!

5 juni 2020

Live-muziek laat zich niet stilleggen, ook niet tijdens de coronacrisis.

Muziek geeft plezier, hoop en een gevoel van ‘samen’ – en dat hebben we juist nu nodig. Veel Nederlandse artiesten streamen...

Twee wekelijks “Cultureel Bergen” in de Flessenpost

5 juni 2020

Deze week aflevering 3 Met o.a. kunstenares Pauline Bakker

Cultureel magazine op RTV 80 en Flessenpost. Uitzending: RTV80, vrijdagavond 5 juni a.s., 20.00 uur, herhaling zaterdag 10.00 uur en online via Flessenpost en YouTube.

Pinkster-8 met Bodhi Geerlings

Waar en wanneer: Ruïnekerk zondag om 10.00 uur

Velen in Bergen kennen haar mooie stem, die ze zelf begeleidt met haar gitaar. Bodhi heeft het talent om bijzondere liederen te kiezen voor haar repertoire.

Sportaanbieders creatief met sporten in de buitenlucht

5 juni 2020

Teleurstelling heerst bij de sportaanbieders van binnensportactiviteiten. Te denken valt aan biljart, yoga, fitness en de paardensport

Sinds kort is het voor jeugd en volwassenen weer toegestaan om georganiseerd te sporten in de buitenruimte.

Pegasus op D-Day

5 juni 2020

Op 6 juni is het precies 76 jaar geleden dat de geallieerde invasie naar West-Europa begon

Voorafgaand aan de landingen op de stranden van Normandië voerde de geallieerde luchtmacht zware bombardementen uit op de Duitse stellingen aan de Franse kust.

Herdenking Kamp Schoorl

5 juni 2020

Slechts 2 van de 689 vanuit Kamp Schoorl gedeporteerde joodse jongemannen hebben Buchenwald en Mauthausen overleefd

Jaarlijks op 11 juni vindt bij het monument aan de Oorsprongweg de herdenking plaats van voormalig Kamp Schoorl. Het monument is indertijd op initiatief van de Stichting ‘Vriendenkring Mauthausen’ ...

Botenclub (KZBV) voegt kitesurfen toe aan activiteiten

29 mei 2020

De kitesurflessen worden gegeven door IKO-gecertificeerde instructeurs

Vanaf dit seizoen wordt de Botenclub/KZBV in Bergen aan Zee een nieuwe kitespot, voor zowel de beginnende als gevorderde kitesurfers en hun families.

Sportspreekuur gemeente Bergen weer van start

29 mei 2020

Wanneer: Elke maandag van 10.30-12.00 uur

Eefke de Vos en Elles Kraakman, buurtsportcoaches van Holland Sport in de gemeente Bergen, helpen de inwoners met vragen op het gebied van bewegen.

De 10 minuten van: Steef van Leeuwen

29 mei 2020

De inkomsten zijn gezakt naar nul, maar de vaste lasten voor huur en personeel gaan door

Het coronavirus heeft de samenleving tot stilstand gebracht. Tal van sectoren zijn hard getroffen door de maatregelen die de verspreiding van het virus...

Thank God It’s Friday Online

29 mei 2020

Taverne vrijdag 29 mei van 21:00-00:00

Schuif de stoelen aan de kant, zet de hapjes en drankjes klaar en dansen maar!

Column van filmprogrammeur Paul Hegeman

29 mei 2020

Bergen, een waar cultureel dorp

Is er zoiets als een cultureel dorp? Bergen wordt alom als zodanig geafficheerd. Dat was al het geval toen ik me een dikke 25 jaar geleden hier vestigde...

Museum Kranenburgh opent feestelijk op 2 juni

29 mei 2020

Veilig op adem komen

Na weken van verplichte sluiting door het coronavirus opent Museum Kranenburgh op dinsdag 2 juni om 11.00 uur weer de deuren...

Pinksteren met Marianne Selleger

29 mei 2020

Waar en wanneer: Ruïnekerk, zondag 31 mei om 10.00 uur

Ze woont al jaren in Amsterdam, maar Bergen is nog altijd haar thuis. Marianne Selleger dirigeert, doceert, acteert, maar in haar geboortedorp...

Ruïnekerk deze zomer open voor publiek?

29 mei 2020

Als alles lukt, zal de trots van Bergen misschien wel dagelijks open gaan van 13.30 – 16.30 uur

Op dit moment wordt overlegd met de burgerlijke gemeente. Zo zal aan een aantal voorwaarden moeten worden voldaan...

Eerste vaatje Hollandse Nieuwe dit jaar voor zorgpersoneel

29 mei 2020

Vanaf 12 juni zijn de Hollandse Nieuwe overal in het land verkrijgbaar

De traditionele veiling van het eerste vaatje Hollandse Nieuwe stond gepland voor donderdag 11 juni, maar dit evenement kan vanwege het coronavirus niet doorgaan.

Culturele sector organiseert digitale keten demonstratie

29 mei 2020

De culturele sector wil van 30 mei tot 5 juni dagelijks aandacht vragen voor het belang van deze sector

Vanwege de coronacrisis zitten veel mensen die in de sector werkzaam zijn noodgedwongen thuis. Bovendien achten zij de steunmaatregelen van het kabinet onvoldoende.

Galerie De Kapberg: van Buiten naar Binnen Kijken

29 mei 2020

Wanneer: tot en met 26 juni a.s.

Zoals vele musea en galeries is Galerie De Kapberg nog gesloten, maar toch is er een goed zichtbare expositie ingericht.

Helen Roeten in Het Wapen van Bergen

29 mei 2020

Wie, wanneer: Helen Roeten, aankomend pinksterweekeinde van zaterdag 30 mei t/m maandag 1 juni 13.00-17.00 uur

Helen Roeten (1966) woont in Amsterdam en Alkmaar. In haar kunst viert zij het vrouwenlichaam. De schoonheid van sensualiteit.

Persoonlijk bericht van Wies… en de liefde

29 mei 2020

Liefde in Tijden van Corona - Voorlopige annulering Album Release ZonderDagen

Wil je De Liefde in je tuin of misschien wel in je woonkamer? Of wil je bijvoorbeeld een busconcert boeken om een privé-concert cadeau te doen?

Sponsoring gezocht voor programma Uit de Kunst

29 mei 2020

Uit de kunst is een project dat voortkomt uit mijn eigen interesse voor ‘Kunst” en de vorm heb ik gekozen door mijn ervaringen als regisseur en format ontwikkelaar

Bergen is het dorp waar ik heel lang gewerkt en gewoond hebt. Van mijn 17e tot mijn 40ste heb ik in Bergen doorgebracht. Ik kwam bij Lucebert over de...

Nieuwe provinciewandelgids Noord-Holland verschenen

29 mei 2020

En natuurlijk staat daar ook de gemeente Bergen in

Wandelliefhebber Bart van der Schagt - ook bekend als WandelBart - heeft een nieuwe wandelgids over Noord-Holland uitgebracht.

Column van filmprogrammeur Paul Hegeman

22 mei 2020

Cultuur als heilzame gekte

In de westerse wereld wordt tijd gezien als een lineaire weg die onbetwist omhoog moet voeren. Geen dag van morgen mag verstoken zijn...

Programma: De Stemming, zondag 24 mei a.s. bij RTV80

22 mei 2020

Wanneer: zondag 24 mei klokslag 12.00 uur

De Stemming is een programma voor u, door u en met u, de inwoners van de gemeente Bergen. In De Stemming, laten wij zien wat u bezig houdt.

Stichting Lokale Verhalen

22 mei 2020

“Om te weten wie we zijn, is het goed te weten wie we waren”

Veel van onze lokale en regionale geschiedenis wordt vastgelegd, zowel door vrijwilligers (zoals bij de Historische Vereniging Bergen) als professionals (denk aan het Meertens Instituut).

Twee wekelijk “Cultureel Bergen” in de Flessenpost

22 mei 2020

Aflevering 1 en 2

Binnen de gemeente Bergen (Egmond, Bergen en Schoorl) werken kunstenaars, muzikanten, organisatoren en culturele instellingen ...

Drie toppers in de Ruïnekerk

22 mei 2020

Wanneer: zondag 24 mei 10.00uur

Jean-Jacques Suurmond is schrijver, columnist, geestelijk begeleider, maar beschikt ook over een preekbrevet.

Beach adventure Camperduin voor jongeren

22 mei 2020

Bij De Jongens uit Schoorl hebben de gezondheid, veiligheid en welzijn van de deelnemers en medewerkers de hoogste prioriteit

Houd je van actie en avontuur? Dan past dit Beach adventure camp helemaal bij jou! Tijdens het Beach adventure camp worden er vijf dagen lang...

Theater beleven binnen de richtlijnen van de RIVM. Dat kan met Karavaan!

22 mei 2020

Brandstof... vanaf donderdag 4 juni diverse voorstellingen

Vanuit je eigen huis stap je in je eigen auto en rij je naar de leegstaande drukkerij Alkmaar voor een exclusieve drive through ervaring.

DE BRUIS VAN BERGEN

22 mei 2020

Een gedicht over ons dorp van Nell Maessen

DE BRUIS VAN BERGEN...

Kinderatelier beeldhouwen in Tha Banque weer geopend

22 mei 2020

Waar en wanneer: Oude ABNAmro donderdagmiddag van 16.00 tot 17.15

Echt beeldhouwen in hout of zachte steen met beitels en gutsen vanaf 9 jaar onder het scherpe en gepassioneerde toeziend...

Terug