Deel

advertentie

Mooi en lelijk

Column: Peter van Vleuten

Mooi en lelijk

‘Beauty is in the eye of the beholder’, zeggen ze zo treffend in het Engels. Oftewel: wat schoonheid is, bepaalt degene die kijkt. ‘Mooi’ is een subjectief begrip. En dat geldt dan omgekeerd ook: lelijkheid is al net zo subjectief. Daarom is het ook zo moeilijk om het met elkaar eens te zijn over wat mooi is en wat niet.

Dat is dan ook de essentie van kunst. Wat de één prachtig vindt, noemt de ander spuuglelijk. Maar daarom is het niet minder kunst. Immers: het is een misvatting dat kunst pas waarde heeft als het ‘mooi’ is. Ware kunst hoeft niet hetzelfde te zijn als schoonheid. Ja natuurlijk, het is fijn als een kunstwerk bekoort en ontroert. Maar het hóeft niet. Kunst mag ook schuren, irriteren, onthutsen, kwaad maken, verwarring zaaien en tot woede leiden. Of tot een lachsalvo. Zo ben ik zelf nog altijd lyrisch over de pindakaasvloer van Wim T. Schippers in museum Boijmans Van Beuningen. Een totaal nutteloos kunstwerk waarvan ik spontaan in de lach schoot. Ik ga niet eens proberen uit te leggen wat ik er geniaal aan vond. Misschien wel dat zoveel mensen zich erover opwonden. Die pindakaasvloer deed dus precies wat kunst kan en moet doen. De meningen verdelen, en niet zo’n beetje ook.

Weet u nog, de consternatie die er ontstond toen zo’n twintig jaar geleden die twee zuilen verrezen aan de entree van ons kunstenaarsdorp? Schande, misbruik van gemeenschapsgeld, en was dat nou kunst? Twee roestige palen die destijds ook nog eens een levendige associatie opriepen met de kort daarvoor verwoeste Twin Towers van het World Trade Center in New York. Grapjassen monteerden er zelfs een modelvliegtuigje tegenaan ter illustratie.
Nou zal ik niet beweren dat de roestzuilen twee decennia later in mijn subjectieve ogen opeens mooi zijn geworden. Persoonlijk ben ik er nooit van gaan houden, noch heeft hun silhouet mij ooit het gevoel gegeven van ‘ha, bijna thuis’. Maar mijn mening is ook maar een mening, dat besef ik terdege.

Heden ten dage is er dan nu weer een discussie over de Bakemaflat, de steenpuist van Bergen volgens sommigen. Dat blok beton boven het Plein zou gesloopt worden, maar nu hoor je zelfs weer stemmen opgaan dat het ook weer een zekere architectonische waarde heeft en misschien wel behouden zou moeten worden. Persoonlijk vind ik het een afzichtelijke stenen schoenendoos, maar ik laat me graag overtuigen van het tegendeel.

Aan die discussie waag ik me dus niet. Het verwondert me eigenlijk meer dat er over dit soort ‘landmarks’ een – al dan niet terechte – publieke discussie ontstaat terwijl de werkelijke lelijkheid zich al sinds jaren onze directe leefomgeving binnen werkt. Ik kan werkelijk droevig worden van het geweld aan primaire kleuren waarmee overheden, planologen, stedebouwkundigen, fabrikanten, ambtenaren Openbare Ruimte en andere bedenkers ons bestoken. Zonder dat er ook maar iemand ingrijpt. De ultieme lelijkheid van knetterkleurige speeltoestellen en fietsenrekken waarmee we onze kinderen al op kwetsbare leeftijd vertrouwd maken. Of de onthutsende weerzinwekkendheid van de containers waarin we ons huisvuil dienen te scheiden. Het is de tekentafelterreur van My First Kliko. Ronduit beledigend. Denken deze bedenkers nou werkelijk dat ik het verschil tussen drie afvalbakken niet zou weten als er slechts een duidelijk gelijkkleurig symbooltje op zou staan? Nee hoor, er moeten drie brullende dekselkleuren op rij staan die aantoonbaar vloeken bij ongeacht welk huis. Er is geen woning in ons land waar zo’n kliko leuk bij staat. Onmogelijk.

Voor mij staan die klerekliko’s voor een bewust en vooropgezet sinister plan om onze maatschappij te debiliseren, en het ziet er steeds meer naar uit dat dat aardig lukt. Als je volwassen mensen als kleine kinderen behandelt door ze speelgoedkleuren op te dringen, zullen ze zich vroeg of laat als kleuters gaan gedragen. Dát is er aan de hand in Nederland en we laten het gewoon gebeuren. Overal waar je kijkt, schreeuwen de synthetische snoepkleuren, icoontjes en plaatjes je dyslectisch tegemoet. We leven in een maatschappij op hurkhoogte.

En dáár hoor je eigenlijk niemand over. We maken ons druk over roestzuilen en betonflats. Maar we zien niet dat de lelijkheid al lang van hogerhand onze huizen is binnengedrongen.

Of ligt dat nou aan mij? Waarschijnlijk wel. Ook ugliness is in the eye of the beholder.

Peter

advertentie

Meer 'Columns':

Wie A zegt, zegt ook BBB, BBC en BDT!

17 maart 2023

Column: Rob van de Pas

Waar zal ik het deze keer over hebben ? Over de eclatante verkiezingsoverwinning van Sweet Caroline van der Plas en haar Boer-Burger-Beweging (BBB), de algemene ledenvergadering van de Bewonersvereniging Bergen Centrum (BBC) of Behoud De Taverne (BDT)?

Plein

17 maart 2023

Column: Kauw

Als ik hoog vlieg en ik zie alleen daken en wegen dan weet ik het weer: wat maken de mensen zich druk.

Vrouwen dag

10 maart 2023

Column: Kraantje

‘Heb jij Vrouwendag gevierd?’ ‘Vrouwendag? Moet je tegenwoordig niet van mensen met een baarmoederdag of dubbel XX chromosoom-mensendag spreken?

Kies mineur…

10 maart 2023

Column: Peter van Vleuten

“Muziek is overal om je heen”, zei songwriter-zanger Ruben Hein een paar maanden geleden in een masterclass die we bij de Songwriterschool hadden georganiseerd.

Stichting TIMBY i.o.

3 maart 2023

Column: Rob van de Pas

Nou, het is gebeurd hoor! Ik ben bij de notaris geweest voor de oprichting van Stichting TIMBY i.o.. Samen met wat dorpsgenoten gaan we in het bestuur zitten en ons sterk maken voor het behoud van die 11.000 dennenbomen in ons duingebied.

Woke…

3 maart 2023

Column: Kauw

Ik zit in de boom vlak bij een bankje in het Hertenkamp na te genieten van een lekkere homp brood.

GVD

24 februari 2023

Column: Peter van Vleuten

Ik moet u even waarschuwen. In dit stukje komen misschien wat woorden of opvattingen voor waar u wat moeite mee heeft.

Hoog(st) gevoelig

24 februari 2023

Column: Kraantje

‘Ruim 108 miljoen euro, dat is de voorlopige opbrengst van de acties van giro 555 voor de verwoestende aardbevingen in Turkije en Syrië.

Nimby time… het houdt maar niet op!

17 februari 2023

Column: Rob van de Pas

Afgelopen week zat ik in LadyPapa naast een voormalige hotemetoot uit het bedrijfsleven.

Bovenstebeste Poeziëboom…

17 februari 2023

Column: Kauw

“Hoe was dat om met 70.000 ton in de lucht te hangen en drie meter naar links verplaatst te worden?"

Gecremeerde kroket kebap

10 februari 2023

Column: Kraantje

‘De winter was van korte duur deze week. Maar toch moest ik weer ’s ochtends de ruiten krabben en op mijn thuiswerkdag een extra dikke trui en skisokken aantrekken wilde ik in mijn tandje lager verwarmde huiskamer het aangenaam hebben.

Aiaiaiai…

10 februari 2023

Column: Peter van Vleuten

De ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie (AI) zorgen voor een revolutie in de kunstwereld. In kunstenaarsdorp Bergen in Noord-Holland, waar de kunstgeschiedenis van de Bergense School nog steeds een belangrijke rol speelt, zal dit niet anders zijn. Museum Kranenburgh, dat bekendstaat om zijn collectie van de Bergense School, zal waarschijnlijk ook worden beïnvloed door deze ontwikkelingen.

Polarisatie 2.0 in Bergen?

3 februari 2023

Column: Rob van de Pas

Sinds enkele weken wordt Nederland door SIRE geattendeerd op een toenemende polarisatie, het wij-zij-denken, in onze samenleving. Ook in Bergen lijkt dat fenomeen steeds meer gewicht te brengen in dagelijkse discussies over sociale, maatschappelijke en politieke zaken. Of valt het allemaal wel mee?

Onze stem…

3 februari 2023

Column: Kauw

Het was zo gebeurd, ik zat op het mandje van een scootmobiel en toen kreeg ik een pets. “Wegwezen kauwtje, dat stokbrood willen wij graag thuis opeten”, dat bleek de hand van een echte oude Bergenees te zijn, Anna.

Je mag ook niks meer zeggen

27 januari 2023

Column: Kraantje

‘Wat is het toch treurig gesteld met het kennisniveau van de huidige jeugd. Bij de slimste mens blijkt een groep late twintigers, die de status van BN’er hebben bereikt door te kunnen acteren, zingen en of influencen niet te weten wie Salman Rushdie is. Maar dat is toch geen BN’er, dat kun je hen niet kwalijk nemen.’

Metathesiofobie: de angst voor veranderingen!

20 januari 2023

Column: Rob van de Pas

Vorige week mocht ik in het kader van mijn opleiding ‘provocatieve coaching’ een masterclass bij professor Erik Scherder ervaren.

Parkje…

20 januari 2023

Column: Kauw

Oei, een dame op haar fiets liet wat vallen. Ik natuurlijk vliegensvlug kijken of het iets om te eten was, ja, koekjes!

Familiezorgen

13 januari 2023

Column: Kraantje

‘Ben je de feestdagen goed doorgekomen? Je zei toch dat je er zo tegen op zag om noodgedwongen met je familie aan de kerstdis te zitten; met die oom die altijd teveel drinkt, en die achternicht die zich druk maakt of iedereen wel gelukkig is.’

Dat boek, dat komt er aan…

13 januari 2023

Column: Peter van Vleuten

Het is spijtig, maar we begrijpen het natuurlijk helemaal. Twee edities moeten we het zonder column van Peter doen, want hij heeft zijn volle aandacht en focus nodig voor het schrijven van zijn boek, dat naar verwachting dit voorjaar nog uitkomt.

13.000 bomen kappen? Van lotje getikt!

6 januari 2023

Column: Rob van de Pas

Een clubje tekentafelterroristen van de PWN wil ingrijpen in de Bergense natuur. Ze hebben vergunning aangevraagd bij de gemeente Bergen om 13.000 (!) bomen in onze duinen  te mogen kappen. 16,2 hectare bos slopen. Dat is 162.000 m2. Voor de beeldvorming: zo’n 35 voetbalvelden. Alsof je een neutronenbom gooit op het centrum van ons dorp.

Gemeentegrond…

6 januari 2023

Column: Kauw

Hoe zielig is de mens met al dat geknal. Wij scholen de laatste avond van het jaar in de bomen van de oude begraafplaats.

Kerstgedachte

23 december 2022

Column: Rob van de Pas

Mijn laatste column van dit jaar en dan ook nog in de sfeer van kerstmis, dan moet je wel even nadenken wat je gaat opschrijven. U kent het wel, vrede op aarde en een moment van (zelf)reflectie. Maar even géén gestrekt been onder de gordel of wat vileine draaien om de oren van sneuneuzen, wappies, complotdenkers, wokisten, Nimby’s of Tito’s.

Naastenliefde

23 december 2022

Column: Kauw

De vrieskou is gelukkig weer voorbij, want wij kauwtjes hebben namelijk moeite met ijs. Met je snavel prikt het niet lekker. Gelukkig hangen in zo’n periode wel veel mensen extra pinda’s, pindakaaspotten en vetbollen op. Daar komen wij dan massaal op af.

Trekschuit 2000

16 december 2022

Column: Peter van Vleuten

Zo langzamerhand belanden we in het staartje van het jaartje. Met alle gewoontes en tradities die daar bij horen. Nauwelijks is de Sint vertrokken of de kerstsfeer dient zich aan. En de afgelopen jaren hoort ook de Top 2000 tot de vaste decembertraditie.

Lekker Vet

16 december 2022

Column: Kraantje

‘Het is vreemd maar waar, verkeer in de bebouwde kom, zorgt steeds vaker voor gevaren. Je hoeft de krant maar open te slaan en je leest het ene na het andere bericht over een aanrijding tussen auto’s onderling, een auto met een fietser, een fietser met een brommer, fietsers onderling, het lijkt wel een nieuwe plaag waar we mee te maken hebben.’

Loempi!

9 december 2022

Column: Rob van de Pas

Weet u het nog? De bootvluchtelingen uit Vietnam. In de jaren 70 en 80 gevlucht voor de Vietnamese communisten.

Snelle actie

9 december 2022

Column: Kauw

De stenen rond de schoorsteen waarop ik graag zit, geven overdag net genoeg warmte af. Maar in de heldere nachten woelt de koude wind verbeten door het zilvergrijze dons van mijn nek.

Tring, tring… tring, tring..!

25 november 2022

Column: Rob van de Pas

Mijn mobiele telefoon met zijn klassieke beltoon schalt door mijn werkkamer.

Twee heren

25 november 2022

Column: Kauw

Ik vlieg over een stinkende schoorsteen en plotseling stort ik onwel neer. Ik lig versuft tussen twee auto’s. Wat ik nog kan bedenken is dat dit dus de laatste Kauw zal zijn.

Rokende mannen

18 november 2022

Column: Kraantje

‘Waar zijn de tijden gebleven dat een universiteit een baken van verlichte geesten en verdraagzaamheid was?

Dorpsplein Bergen. Een migrainedossier?

11 november 2022

Column: Rob van de Pas

In de 48 jaar dat ik nu woon, werk, relax, geniet en vooral leef in onze Heerlijkheid Bergen wordt er gesproken over de herinrichting van ons centrum. Het deel dat vroeger een spooremplacement was. Voor de stoomtram Bello naar Bergen aan Zee. Na het opheffen van de lijn Alkmaar – Koedijk – Bergen naar onze familiebadplaats moest ons centrum, het Plein en omliggende straten, een andere bestemming krijgen. Een uitdagende opdracht voor de politiek.

Bedelen

Column: Kauw

Sommige kauwen kunnen met hun schattige kraaloogjes een stukje koek scoren, ik ben niet goed in bedelen. Ik trippel liever tussen de stoeltjes door op zoek naar koekrestjes. Daar nippen twee oude heren van hun glaasjes.

Kappen!

4 november 2022

Column: Kraantje

‘Veertigduizend.’ ‘Veertigduizend wat?’ ‘Veertigduizend bezoekers schijnen er dit jaar weer naar ons mooie dorp te zijn gekomen om zich tien dagenlang onder te dompelen in kunst en cultuur.

Haakjes

4 november 2022

Column: Peter van Vleuten

Ik had deze week iets te vieren. Een dag na de zonovergoten Kunst10daagse ontving ik een uitgavecontract voor een heus boek. En ik voelde me opeens een beetje ook een Bergense kunstenaar. Want zeg nou zelf, een boek schrijven – dan hoor je toch bij de literaire inner circle van échte cultuurdragers

Partij Ons Dorp
close-link
Terug