Deel

advertentie

Moeten we soms niet een beetje héél erg veel?

Ik moet avocado's en quinoa eten en groene smoothies drinken. Ik moet sporten. Ik moet yoga doen en mindfulness

Moeten we soms niet een beetje héél erg veel?

In Brainwash Talks van Human buigen journalisten, schrijvers, wetenschappers, theatermakers en filosofen zich over de grote persoonlijke en maatschappelijke vragen van nu. Deze keer schrijver Marian Donner over maakbaarheid en zelfhulpboeken.

Ik ben een roker. Echt, daar wil ik niemand mee lastig vallen. Tegenwoordig mag ik zelfs niet meer roken in een afgesloten hok waar ik alleen nog met soortgenoten zit. In Amerika mag ik in sommige staten niet eens meer roken in mijn eigen auto. Of in mijn eigen huis. Ik mag ook niet meer drinken. Nul glazen per dag is het advies van de Gezondheidsraad. Alcohol is vloeibaar gif, kopte HP/De Tijd onlangs. Ik dacht: echt waar? Voor mij is alcohol vooral vloeibare vrolijkheid.
Ik houd van de roes. Ik neem de woorden van Charles Baudelaire ter harte. ‘Wees altijd dronken’, dichtte hij 200 jaar geleden. ‘Wees altijd dronken, want alleen zo voel je niet de helse last van de tijd, die je schouders breekt en je naar de aarde trekt. Alleen in dronkenschap ben je geen gemartelde slaaf van de tijd.’ Volgens Baudelaire kon die dronkenschap ook op andere manieren. Bijvoorbeeld door het lezen van gedichten. Maar dat doen mensen nu nóg minder dan drinken.

Een gemartelde slaaf van de tijd. Dat vind ik zo mooi gezegd. Als we íets tegenwoordig zijn, is dat het wel. Gemartelde slaven van de tijd. Alsmaar doorrennend en ploeterend als muizen in een rad. Altijd haast en altijd druk. Maar met wat? En waarvoor?

“Als je het gevoel hebt dat er in deze wereld geen plek voor je is, dan moet je je niet afvragen wat er mis is met jou, maar wat mis is met de wereld.”

Ik mag geen vet meer eten. Suiker? Weet ik niet precies. Ik moet in ieder geval avocado’s eten, quinoa eten en groene smoothies drinken. Ik moet sporten. Ik moet yoga doen en mindfulness. Ik moet gezond zijn, vandaar. Strak en fit moet ik zijn, en ook mijn geest moet strak en fit zijn. Want ik moet gelukkig zijn en succesvol. Hoe? Daar zijn duizenden artikelen, zelfhulpboeken en cursussen voor. Het advies komt meestal op hetzelfde neer.
Ik moet positief zijn. Ik moet mijn comfortzone verlaten, rechtop lopen, mijn huis en ziel Marie Kondo’en, niet uitstellen wat ik vandaag nog kan doen en ik moet leren dat al mijn falen tot nu toe eigenlijk een les is om het de volgende keer beter te doen. Ik moet lachen, maar dan wel een echte lach, waarbij ook mijn ogen meedoen. Dan vinden mensen me aardig en gunnen ze me dingen. Bovendien reduceert het mijn stress. Ik moet de beste en vrolijkste versie van mezelf worden. Ik moet me door niets en niemand tegen laten houden. Ik moet gaan, gaan, gaan… Mijn dromen achterna. En vooral: ik moet nooit, maar dan ook nooit opgeven. Ook al val ik erbij neer. Ik moet, ik moet… Je wordt gek gemaakt.

Want waarom moet ik dat allemaal? Oké, om gezond, succesvol en gelukkig te zijn. Maar als ik al die zelfhulpboeken en -artikelen bekijk, gaat er iets anders onder schuil. Waar die adviezen toe dienen, is me nog meer een gemartelde slaaf van de tijd te maken. En om me nog harder mee te laten draaien in dat rad. Dit is hoe het tegenwoordig werkt. Een op de zeven werknemers heeft een burn-out. Net als één op de zeven studenten. Driekwart van de Nederlandse bevolking heeft last van stress, of van andere vormen van uitputting. Misschien is dat ook geen wonder.
Onlangs werd bekend dat zelfs een deel van de middenklasse moeite heeft om rond te komen. Dat is een teken. Als zó veel mensen zich zorgen maken of ze het redden, dan is er iets mis in de wereld waarin we leven. Dan is de werkdruk kennelijk te hoog. De studiedruk en de levensdruk. Dan is er te weinig zekerheid. Lonen zijn kennelijk te laag, huren te hoog en dagen te lang. En heel veel werk is ook echt helemaal niet leuk. Veertig procent van de mensen vindt zelf dat ze een bullshit-baan hebben: een baan die op geen enkele manier iets toevoegt. Daar word je echt niet gelukkig van.

Waar voortdurend op wordt gehamerd, is dat het aan die mensen zelf ligt. Wie een burn-out krijgt, heeft zijn grenzen niet goed aangegeven, en zelf de lat te hoog gelegd. Wie zich zorgen maakt of hij de huur wel kan betalen, die moet gewoon leren relaxen. ‘Weet je wat je moet doen?’, klinkt het dan. ‘Yoga.’ Zet je telefoon eens uit, zit wat minder op sociale media, ga eens op een bankje in het park zitten, en luister naar de ruis in de bomen.
Oké, maar dan? Als ik dat dan allemaal heb gedaan, moet ik weer terug een wereld in die precies hetzelfde is gebleven. Een wereld waarin teveel van me wordt gevraagd en waarin ik te hard moet rennen. Waar al die adviezen uiteindelijk toe dienen – al die yoga, waardoor ik mijn problemen op een lelieblad aan me voorbij zie trekken – is om me het spel mee te laten blijven spelen en om me nog harder te laten kunnen rennen.

Als kinderen nu niet stil kunnen zitten in de klas, of niet goed luisteren, dan ligt dat niet aan overvolle klassen, niet aan veel teveel toetsen, of aan te weinig tijd buiten, maar aan hun hersenen. We geven ze Ritalin, een middel dat ik persoonlijk vooral ken van mensen die dat als vervanging van coke gebruiken. Dat geven we kinderen om ze te laten functioneren in het schoolsysteem. Gek genoeg hebben de meeste kinderen die medicatie niet nodig in het weekend of tijdens de vakanties.

Dit is hoe het tegenwoordig werkt. De oorzaak van al onze problemen en zorgen wordt bij onszelf gelegd, bij het individu. Alsof het aan onze hersenen ligt. Een gebrek aan daadkracht, wilskracht en positiviteit, dat we uitgeput zijn. Alsof we geen gemartelde slaven zijn.

Ik hou van roken. Ik hou van drinken. Ik weet dat het mijn leven waarschijnlijk verkort. Belangrijker dan zo lang mogelijk te leven, vind ik de vraag hoe je moet leven. En wat een goed leven is. Ik vind dat iedereen dat voor zichzelf zou mogen uitmaken. Niet als slaaf, maar als meester. Ik hou van schaduw, duisternis en rafelranden. Ik hou van lelijkheid. Ik hou van mensen die falen en honderd keer tegen dezelfde steen lopen. Ik hou van mensen die niet meedraaien in het rad. De buitenstaanders, de vrijbuiters, de mensen die zich niet conformeren aan de heersende norm. Voor mij vertegenwoordigen dat soort mensen vrijheid. Een vrijheid die vroeger veel groter was. In films of literatuur, bijvoorbeeld, zien we de easy riders op hun motoren, of de tramps van Charlie Chaplin. Of de dronkenlappen in de verhalen van Charles Bukowski. Het was fictie, maar dat soort mensen bestaan echt. Alleen noemen we dat soort mensen tegenwoordig losers.

Tegenwoordig is het leven veel te duur geworden om nog maanden op je motor rond te rijden. Je krijgt een boete als je op straat een biertje drinkt. Die vrijheid van vroeger om buiten het systeem te leven bestaat bijna niet meer. De enige manier waarop je tegenwoordig nog vrij lijkt te zijn, is binnen het systeem. Als je zo rijk bent geworden dat je alles kunt kopen wat je hartje begeert. Er zijn mensen die dat lukt. Ze eten vast héél gezond. Ze werken altijd hun to do lijst af. En ze yoga-en zich suf, maar dat is niet de vrijheid waar ik van droom.

Waar ik van droom, is van ontsnapping. Ik kan de wereld niet veranderen. Ik kan wel een idee meegeven. Dus vanavond, bij deze, een idee, met dank aan Virginia Woolf. Ze verwoordde het bijna honderd jaar geleden. In haar tijd was het voor een vrouw nog verboden om zonder mannelijke begeleiding naar een bibliotheek te gaan. Woolf had met andere woorden een man nodig om de boeken die ze zelf geschreven had, in te mogen kijken. Wat doe je in zo’n geval?
Woolf had zich een weg naar binnen kunnen vechten. À la Lean In van Sheryl Sandberg. Ze had kunnen leren denken en handelen als een man, zoals Sandberg aanraadt. Ze had zich aan kunnen passen aan het systeem. Ze had zelfhulpboeken kunnen schrijven over hoe je dat doet. Hoe je een plekje aan tafel of in de bieb bemachtigd, waar je dan vervolgens de uitzondering mag zijn. Godzijdank deed ze dat niet.

In plaats daarvan draaide ze het om. Ze zei: “Als je het gevoel hebt dat er in deze wereld geen plek voor je is, dan moet je je niet afvragen wat er mis is met jou, maar wat mis is met de wereld.” Als je denkt dat het beter kan, dat er meer moet zijn in dit leven, maar dat de wereld jou geen ruimte biedt en jou je vrijheid ontneemt. Oftewel: de volgende keer dat je je te lui, lelijk, ongezond of een loser voelt, of dat iemand je zo noemt, denk dan aan Virginia Woolf. Denk aan Woolf als je, zoals ik, stug door blijft roken, stug door blijft drinken en in geen honderd jaar naar een sportschool zal gaan. Want er is echt niets mis met mij. Er is ook niks mis met de zogenaamde losers. Er is iets mis met de wereld om ons heen.

Nu je er toch bent…
…hebben we een verzoek. Steeds meer mensen lezen de artikelen op brainwash.nl, zijn geabonneerd op onze nieuwsbrief en podcast, kijken en luisteren naar onze programma’s op radio en televisie. Brainwash behandelt de grote vragen van nu. Om dat te kunnen blijven doen, hebben we jouw steun nodig.

We leven in een tijd van extremen. Een tijd waarin media vooral oog hebben voor tegenstellingen en conflict, terwijl de werkelijkheid vaak veel genuanceerder is. Brainwash helpt je om je kaders zelf in te kleuren. We geven geen pasklare antwoorden, maar onverwachte inzichten en vooral veel stof tot nadenken.

advertentie

Meer 'Lifestyle':

Ruiken en proeven in de natuur

16 oktober 2020

Natuur en gezondheid

Een groot deel van ons dagelijks voedsel bestaat uit planten die afkomstig zijn uit de natuur.

Het ministerie van VWS ontwikkelde de app CoronaMelder

16 oktober 2020

Deze app meldt of u in de buurt bent geweest van iemand die na een test corona blijkt te hebben

CoronaMelder stuurt u een bericht als u enige tijd in de buurt bent geweest van iemand die besmet is met het coronavirus.

Juist nu je immuunsysteem versterken

9 oktober 2020

Immuniteit leunt op meer dan alleen vitamine C

Een sterk immuunsysteem is nu meer dan ooit van essentieel belang. Onderzoekers van het Peter Doherty Insitute for Infection and Immunity hebben...

Ook een griepprik halen gaat dit jaar iets anders dan anders

9 oktober 2020

Zes miljoen Nederlanders krijgen een uitnodiging voor een griepvaccinatie

In deze coronatijd zou je het bijna vergeten, maar met de start van de herfst is het griepseizoen ook voorzichtig aangebroken.

Jeugd: wat betekent het coronavirus voor jou?

2 oktober 2020

Het zijn vreemde tijden. Zeker voor jongeren verandert er veel

De module is bedoeld voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar die ondersteuning kunnen gebruiken.

De herfst is misschien wel de mooiste periode van het jaar om te wandelen

2 oktober 2020

Van heide tot bos...

Voor veel wandelaars is de herfst het favoriete seizoen. Het is niet meer zo warm. En de bossen kleuren prachtig rood, groen en geel. Waar kan je nu het beste wandelen?  

De temperatuur daalt en de wind waait de blaadjes van de bomen…

25 september 2020

Herfstdepressie; ben jij er ook gevoelig voor?

De dagen worden korter, de zon gaat minder schijnen, het wordt koud. Je trekt jezelf wat meer terug, je bent wat sneller moe en hebt ook minder energie.

20 tips voor een fijne herfstperiode…

25 september 2020

Door: Lodiblogt

De herfst is niet iedereen zijn favoriete seizoen. De regen, de wind, de kou, zorgt dat veel mensen het liefste zien dat deze periode...

De herfst is een ding, maar straks die bladblazers weer…

18 september 2020

Irritante herrie en slecht voor vogels: waarom gebruiken we die dingen eigenlijk?

Ontzettend irritant, of superhandig? De meningen over de bladblazer zijn – op z'n zachtst gezegd – nogal verdeeld.

Dag mooie nazomer, hallo herfst

18 september 2020

De 25 tofste dingen om te doen

Een paar dagen geleden hadden we nog een hittegolf, Met de frisse temperaturen in aantocht voelt het echt alweer herfstachtig aan.

Soms kan stilte zo…. weldadig zijn

11 september 2020

Stilte voelt goed voor onze overbelaste oren

Maar dagenlang geen woord zeggen? Dat kan tijdens een stilteretraite, en ze zijn razend populair.

Bergen is een snel vergrijzend dorp. En dat is niet zonder gevolgen…

11 september 2020

Ouderen lopen minder risico op dementie dan tien jaar geleden

Ouderen lopen nu een kleiner risico op dementie dan ouderen tien jaar geleden, zo blijkt uit een wereldwijde studie die mede is uitgevoerd door het

De beste geluidsweergave ter wereld vind je dus gewoon in Bergen. Met filmpje

4 september 2020

Als kwaliteit belangrijk voor je is...

Het in Bergen gevestigde Musical Reality is een uniek, dynamisch en veelzijdig bedrijf dat is gespecialiseerd in...

De meteorologische zomer is voorbij… Herfstdipje in aantocht

4 september 2020

Hoe kun je het beste een najaarsdepressie tegengaan

Deze najaarsdip/najaarsdepressie / winterdip/herfstdip is een milde vorm van een depressie die wordt veroorzaakt door...

Verkouden, hooikoorts of misschien toch corona?

28 augustus 2020

Het belangrijkste verschil tussen corona en hooikoorts is dat mensen met hooikoorts geen koorts hebben

Mensen met hooikoorts moeten veel niezen, hebben geïrriteerde traanbuizen en snotteren. Maar hoe weet je nou of je last hebt van hooikoorts...

Veel mensen ervaren sinds de coronacrisis slaapproblemen

28 augustus 2020

Kinderen met nachtmerries? Ook voor hen werkt een vast en ontspannen ritueel voor het slapengaan

Hoe dat komt, legt slaapexpert Floris Wouterson uit: “Niet kunnen slapen, is het neveneffect van stress. De stresshormonen adrenaline en cortisol...

Wist je dat? Wandelen is de grootste probleemoplosser die er bestaat!

21 augustus 2020

Wandelen als medicijn. Hoe meer hoe beter...

We moeten veel meer wandelen. Het is goed voor lichaam en geest. Dat betoogt de Ierse neurowetenschapper Shane O’Mara.

Augustus is wespenmaand

21 augustus 2020

Wat te doen om er vanaf te komen...

Het is een punt van irritatie voor velen met het mooie weer: wespen die op jouw lekkere hapje of drankje af komen.

Let op als u binnenkort naar Griekenland afreist…

14 augustus 2020

Reizigers dienen een negatieve Covid-19 test te overleggen

Vanaf 17 augustus dienen reizigers uit Nederland die per vliegtuig naar Griekenland reizen bij aankomst een negatieve Covid-19 test te overleggen.

Er lekker even op uit in eigen land?

14 augustus 2020

2, 3 of 4 dagen all-inclusive op historisch landgoed in Zeeuws Vlaanderen nabij het strand, € 59,75 p.p.

Geniet nu van een all-inclusive verblijf in hotel De Elderschans. Door de prachtige ligging in de bossen is het hotel ideaal gelegen voor buitenactiviteiten...

Top 10 beste en verkoelende zomerdrankjes

7 augustus 2020

De zwoele zomerhitte kan je moe, uitgeblust, uitgedroogd en dorstig maken

Stil je dorst op een gezonde en smakelijke manier met deze 10 - soms exotische - zomerdrankjes

Hoe kom jij de aankomende tijd de hittegolf door… We hebben wat tips

7 augustus 2020

Thuis en op kantoor

Mensen in het zuiden krijgen te maken met meer hete dagen dan mensen die in het noorden wonen, maar warm is het sowieso.

De beste geluidsweergave ter wereld vind je dus gewoon in Bergen. Met filmpje

31 juli 2020

Als kwaliteit belangrijk voor je is...

Het in Bergen gevestigde Musical Reality is een uniek, dynamisch en veelzijdig bedrijf dat is gespecialiseerd in hoogwaardige opname...

Herstellen van coronastress: ‘Lichaam én psyche moeten tot rust komen’

31 juli 2020

Vergeetachtig, een kort lontje en sneller emotioneel: de coronacrisis heeft ons uitgeput

Daar moeten we van herstellen, zegt stressexpert Carolien Hamming. "Wees kritisch op wat je doet. Maak je je zorgen over de veiligheid op je vakantieadres?

Blijf jij deze zomer ook in eigen land?

24 juli 2020

11 leuke tips. Wat dacht je van een huizenruil...

Een zomer in Nederland is zo slecht nog niet. Als we naar buiten mogen ten minste. Laten we daar vanuit gaan...

Hoogste tijd voor een fijne picknick op het strand

24 juli 2020

Waarom je ervoor kiest om te picknicken op het strand?

Da’s niet zo moeilijk, toch? Je neemt een kleedje mee, je doet wat hapjes in de tas en dat is eigenlijk alles wat je nodig hebt voor...

Wat is beter voor je gezondheid: een actieve trip of een luie vakantie?

17 juli 2020

Voor sommige mensen is uitrusten hard werken

Lang niet elke Nederlandse vakantieganger gaat deze zomer luieren op het strand. Naar schatting 15 procent van de buitenlandse tripjes...

Zo ga je om met complotdenkers in je omgeving…

17 juli 2020

Gedragswetenschapper Jan-Willem van Prooijen deed jarenlang onderzoek naar complotdenken

In tijden van crisis vinden complottheorieën vaker weerklank. Nu ook weer rond het coronavirus. Wat als iemand in je directe omgeving...

Hoe sterker je immuunsysteem is, hoe kleiner de kans dat je ziek wordt

10 juli 2020

Vijf drankjes om je immuunsysteem een boost te geven

Als je onverhoopt toch ziek wordt, helpt je immunsysteem je om sneller te herstellen. Stress, slaapgebrek en een ongezond...

Deze zomer slaan zo’n vijf miljoen Nederlanders de vakantie over vanwege de coronacrisis, blijkt uit onderzoek

10 juli 2020

Maar is dat wel zo verstandig?

Slecht idee: vakantie is namelijk goed voor de gezondheid. Het vermindert stress en zorgt voor een lager risico op hart- en vaatziekten.

Dit zijn ze: dé bikini trends voor deze zomer

Een zoektocht naar de perfecte swimwear

Vergeet het corrigerende badpak voor dames, fifties style push up bikini’s zijn ook dit seizoen weer een musthave. Hoogvallende broekjes en geometrische tops...

Wat te doen tegen somberheid?

19 juni 2020

Interview met Bjarne Timonen, psycholoog en auteur van De leefstijlgids tegen somberheid

Iedereen heeft weleens een dip. Houdt de somberheid langer aan, dan kan het helpen om je leefstijl aan te passen.

Nieuwe hobby nodig in crisistijd?

12 juni 2020

Al eens gedacht aan stamboomonderzoek?

We lezen of horen bijna dagelijks over wat mensen in de huidige crisistijd doen en ondernemen om -door het vaak verplichte thuiszitten- bezig te zijn.

‘Extra vitamine K kan ernstig ziekteverloop door coronavirus voorkomen’

5 juni 2020

Coronapatiënten die op de IC terechtkomen of overlijden, hebben een heel laag vitamine K-gehalte

Dat hebben artsen van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen ontdekt.

Terug