Kranenburgh. De Bergense School - van onbespied tot 'dressed to impress'

Kranenburgh. De Bergense School - van onbespied tot 'dressed to impress'

Foto: werk Matthieu Wiegman, Susanna, 1927.

Bergense School
Bergen oefent al meer dan een eeuw grote aantrekkingskracht uit op kunstenaars. Schilders als Piet van Wijngaerdt, Matthieu Wiegman, Dirk Filarski, Toon kelder, Else Berg, Arnout Colnot en Jaap Weijand vonden elkaar in hun liefde voor de landelijke omgeving, de duinen en het zeelicht. Hun werk toont parallellen in thematiek, palet en penseelvoering, wat getuigt van grote wederzijdse inspiratie. Samen vormen zij de Bergense School, met Leo Gestel als onbetwiste grootmeester. Zij schilderen bij voorkeur het landschap, karakteristieke plekken en stillevens, maar uiten op het doek minstens zo vaak hun vriendschap en verbondenheid met elkaar en met hun vrienden, familie en bewonderaars.

Thuis in Kranenburgh
De kunstenaars van de Bergense School zijn thuis in Museum Kranenburgh. Hun werk vormt een belangrijk deel van de collectie en is daarmee het fundament onder het museum. Jaarlijks gaan de conservatoren van Kranenburgh op collectieverkenning, met als resultaat een thematische presentatie. In aansluiting bij ‘BLOOT – het kwetsbare lichaam’ in de nieuwbouw van Kranenburgh staat in deze tentoonstelling de menselijke figuur centraal:  nu eens ontkleed en schijnbaar onbespied, zoals de ‘Liggende vrouw lezend op het strand’ van Harrie Kuyten (1915), dan weer in ingetogen alledaagsheid, zoals de meisjes van Arnout Colnot en Matthieu Wiegman.  Of juist zelfbewust poserend en ‘dressed to impress’, zoals Marie Boendermaker in haar smaragdgroene robe door Jan Sluijters (1914).

Bloot
Het schilderen van naakt won begin vorige eeuw weliswaar aan populariteit, maar was in de praktijk nog lastig en omgeven met taboes. Matthieu Wiegman noemde zijn naakt daarom ‘Susanna’ (1927), naar de oudtestamentische  schoonheid die bij het nemen van een bad wordt bespied door gluurders. Ook Jaap Weijand kiest voor dit bijbels etiket bij zijn naakt in een nachtelijk bos: ‘Susanna en de ouderlingen’ (1932).


BLOOT – het kwetsbare lichaam t/m 3 februari 2019

Met welke ogen kijk jij naar bloot? Met de tentoonstelling BLOOT – het kwetsbare lichaam presenteert Museum Kranenburgh de verandering in betekenis van bloot in de beeldcultuur van de afgelopen decennia: van schok tot gewenning, van taboe tot openheid – en soms weer terug.
We openbaren onze ziel en zaligheid op Facebook en Instagram, maar blote tepels zijn er strikt taboe. Perfect gefotoshopte lichamen op televisie, in bladen en online maken ons onzeker over het eigen lijf, ongemakkelijk zelfs. Beeldmaker Thomas Widdershoven (thonik) maakt als gastcurator de tentoonstelling BLOOT waarin hij ons lichaamsbeeld en onze kijk op bloot onder de loep neemt.

To be naked is to be oneself

Niemand heeft het treffender verwoord dan de bekende Britse schrijver en kunstenaar John Berger: “To be naked is to be oneself. To be nude is to be seen naked by others” (Ways of Seeing, 1972). Bloot zijn is jezelf zijn, naakt is zo gezien worden door anderen. Widdershoven hanteert Bergers citaat als motto bij de tentoonstelling en gaat de uitdaging aan: “Ik wil op zoek naar het grijze gebied waar het vrijwel onmogelijk wordt om voorbeelden in te delen in goed of slecht; seksueel of niet-seksueel, shockerend of niet.”

De tentoonstelling beslaat de gehele nieuwbouwvleugel en laat werken zien van meer dan vijftig hedendaagse kunstenaars en ontwerpers. Lang niet alle kunstwerken tonen letterlijk bloot, maar ze verhouden zich wel allemaal tot de hedendaagse verwarring over de naakte waarheid. In alle open- en eerlijkheid wordt de condition humaine, onze menselijke ongemakken en kwetsbaarheid, blootgelegd. Bij de tentoonstelling ontwikkelt Kranenburgh een uitgebreid randprogramma, met name voor scholieren en studenten.

Deelnemende kunstenaars

Atelier Van Lieshout | Anthon Beeke | Herbert Behrens | Caspar Berger | Eva Besnyö (HU/NL) | Alexandra Bircken (DE) | Melanie Bonajo | Yi-Fei Chen (TW) | Lois Cohen en Indiana Roma Voss | Matthew Day Jackson (USA) | Michèle Degen (CH) | Rineke Dijkstra | Hans Eijkelboom | Mandy den Elzen | Kim van Erven | Alicia Framis (ES) | Lucy Glendinning (GB) | Daan van Golden | Olivier van Herpt | Bora Hong (KR) | Fleur Hulleman | Ata Kandó (HU) | Billie van Katwijk | Laetitia Ky (CI) | Duran Lantink | George Maciunas (LT) | Thomas Mailaender (FR) | MAISON the FAUX | Reineke Otten | Nam June Paik (KR) | Antje Peters (DE) | Bas Princen | Deborah de Robertis (LU) | Maria Roosen | Fernando Sánchez Castillo (ES) | Sanne Sannes | Viviane Sassen | Wim T. Schippers | Jan Schoonhoven | Yinka Shonibare (GB) | Giulia Soldati (IT) | Elisabet Stienstra | Berend Strik | Julius Thissen | thonik | Oliviero Toscani (IT) | Ulay (DE) | Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek | Roy Villevoye | Hongjie Yang (CN) | John Berger (GB) | Wim Crouwel | Max Kisman | Hans Wolf | Butt Magazine | Easy period (CA) | Extra Extra Magazine | Fantastic Man Magazine | Glamcult | Permanent Food magazine: Maurizio Cattelan & Paola Manfrin (IT) | Suck. First European Sexpaper | The Virgin Sperm Dancer | Yoni

Thomas Widdershoven

Thomas Widdershoven (1960) geeft samen met Nikki Gonnissen al 25 jaar leiding aan designbureau thonik in Amsterdam. Thonik bedacht talloze reclamecampagnes, identiteiten en huisstijlen voor onder meer Museum Kranenburgh, Centraal Museum Utrecht, Museum Boijmans Van Beuningen, de VPRO en het Holland Festival. Widdershoven was creatief directeur van de Design Academy Eindhoven en stelde een aantal tentoonstellingen samen in het Van Abbemuseum. Hij maakt BLOOT samen met assistent-curator Marie Stel en vormgever Tariq Heijboer.

Voor meer info klik u hier.

Klik op één van de afbeeldingen voor een vergroting.

Kranenburgh. De Bergense School - van onbespied tot 'dressed to impress' Kranenburgh. De Bergense School - van onbespied tot 'dressed to impress' Kranenburgh. De Bergense School - van onbespied tot 'dressed to impress'