Hotel Nassau: Een potentiële parel aan het strand

Door: Rob van de Pas

Hotel Nassau: Een potentiële parel aan het strand

Als Berlages Hotel Nassau-Bergen niet was gesloopt in de oorlog dan was het nu zeker een rijksmonument geweest; meer dan 100 meter lang en vier verdiepingen hoog! In ons kustdorp zijn velen de mening toegedaan dat als men de kracht van Bergen aan Zee wil benutten dat men dan ook die vooruitziende blik moet gebruiken. Een gloednieuw hotel met appartementen op zo’n unieke plek is volgens de Bergense initiatiefnemers Henk Deen en Bastiaan Smit een fantastische kans om niet alleen van de prachtige vergezichten over zee en de duinen te genieten maar evenzogoed dezelfde kwaliteit richting dorp te garanderen.

Bestemmingsplan opgeknipt
Het huidige bestemmingsplan laat een massief volume toe in het open duinlandschap:
een bijna vierkant volume van 55x55m. Tijdens het ontwerp ontdekten Deen en Smit dat binnen het bestemmingsplan een goed opgezette landschappelijke inpassing onmogelijk was.
Om een betere inpassing in het landschap en de gebouwde omgeving te garanderen, hebben zij het bestemmingsplan los opgevat. Het huidige massieve vierkant wordt opgeknipt in twee driehoeken waardoor goede doorzichten naar de duinen en de zee ontstaan en het gebouw in perspectief altijd slank oogt, een eigenschap van de driehoek. Er zijn daardoor alleen voorkanten die alle drie een optimale oriëntatie hebben.

Doorzichten naar zee
Het ontwerp voor de hotelkamers en hotelappartementen is vanuit deze visie vertaald in twee compacte driehoekige volumes met afgeronde hoeken. Alle verkeersruimte is centraal opgelost, zodat de balkons alzijdig kunnen worden geplaatst en er dus geen achterkant ontstaat. De zijdes van de volumes zijn alle naar buiten gericht op de zee, het plein en park Parnassia. De panden liggen in het duinlandschap en zijn aan de dorpszijde bewust laag gehouden in een tweelaagse bebouwing. Zowel de faciliteiten aan het Rode Plein als de parkeeringang aan de Parkweg worden ingebed onder het duinlandschap. Het Rode Plein vormt hierbij een mooie passage naar zee.

Duinlandschap dominant in ontwerp
De bestaande duinpan met de lagere duintop aan dorpszijde en de hogere rug aan zeezijde vormen de context waarbinnen de nieuwbouw van Hotel Nassau Bergen zal worden gerealiseerd. De voetprint van het huidige hotel ligt volledig op het bestaande maaiveld tussen de twee duintoppen en vormt een ‘vlak’ dat zal worden gebruikt voor parkeren, met de toegang aan de Parkweg.

Aan het Rode Plein worden verschillende faciliteiten – restaurant, kiosk, café – ingebed in het duin. Hier komt tevens een tweede toegang tot het hotel. Het Rode Plein wordt opgeschoond tot een eenvoudig, goed functionerend plein met Zee Aquarium, kiosk, een mooie horecagelegenheid en de extra entree tot het hotel die logisch aansluit op de lobby.

De nieuwe huiskamer van Bergen
Uiteindelijk willen mensen toch gewoon het liefste naar het strand, buiten genieten van zee en zon. Met het ontwerp wordt dit unieke landschap ook binnen zo goed mogelijk doorgevoerd. De publieke delen van het hotel functioneren als een huiskamer voor het dorp met ongeëvenaarde kwaliteiten voor Hollandse begrippen. Zoals ook in Berlages’ Hotel Nassau Bergen was opgenomen.

Intelligente architectuur
Drie belangrijke partijen onderschrijven de vijf waarnemingen als realistisch en goed onderbouwd – de initiatiefnemers, de architecten en het college van B&W dat het voorliggende plan inmiddels ter inzage heeft gelegd. Volgens betrokkenen is het definitieve ontwerp gebaseerd op diepgaand onderzoek, intelligente architectuur, respect voor de omgeving en opbouwende commentaren als het gaat om reflectie en externe input – afkomstig van diverse georganiseerde groepen en bewoners.

Uitgekiend
Initiatiefnemer Henk Deen daarover: ‘De laatste ontwikkelingen leiden nu tot een bekeken status quo. Simpel gezegd: Bergen aan Zee wordt mooier en beter.’ Deen gaat daarbij uit ‘van de onderscheidende architectonische schoonheid en gedifferentieerde opzet waarmee Nieuw Nassau Bergen het duindorp een gedoseerde upgrade geeft.’ Met onder meer als resultaat: ‘Meer comfort voor onze unieke familiebadplaats. Zonder daarbij het kleinschalige karakter van het dorp aan te tasten – een voorwaarde om de leefbaarheid van de woonomgeving te waarborgen.’

Tijd vooruit
Bastiaan Smit – mede-initiatiefnemer: ‘Het oude hotel is uit de tijd, het nieuwe z’n tijd vooruit. Het bestaande pand verslindt energie, bij Nieuw Nassau Bergen is klimaatneutraal het uitgangspunt. Bovendien wil niemand dat Bergen aan Zee langzaam maar zeker prestige inlevert als gevolg van een sterk verouderd hotelcomplex.’ Smit wijst daarbij op een geschiedenis met panden die langdurig het aangezicht en de leefbaarheid van Bergen aan Zee negatief beïnvloedden.

Aanvaardbaar
In samenwerking met de gemeente is het volgens Deen en Smit gelukt om op aanvaardbare wijze met de bouwmogelijkheden om te gaan. Beide initiatiefnemers: ‘Dit is de grote kracht van het definitieve ontwerp – zuinig op de omgeving. We voorkomen hiermee de verleiding een massief hotelcomplex neer te zetten. Een scenario waartoe het huidige bestemmingsplan impliciet aanzet. Het voorliggende ontwerp laat geen ruimte voor buitenproportionele aanpak. Harde, openbare cijfers staven dit.’ Met andere woorden: ‘We realiseren comfort binnen de Bergense maat, geen megalomane massaliteit.’

Impuls en herstel
Wethouder Valkering zei in een eerdere press release: ‘Het project levert Bergen aan Zee niet alleen een prachtig hotel op, maar ook een impuls voor toerisme in deze regio.’ Met nog eens de nadruk op het feit dat het plan ook ruimte biedt voor aanplant van circa 900 vierkante meter duin met helmgras. Dit ‘herstel van kwetsbaar duingebied’ is een directe duurzame toevoeging aan het hotelontwerp. Een plan dat volgens Deen en Smit basaal al opvalt door zijn milieu- en natuurvriendelijke opzet: ‘Duurzamer hotel én meer natuur – hoe mooi kun je dingen combineren.’

Optelsom
Deen en Smit maken graag een definitieve optelsom. Met een uitkomst die leidt tot een herhaling van zetten: ‘Bergen aan Zee wordt mooier en beter.’ Plus de uitleg: ‘Meer architectonische schoonheid, meer natuur en een even fraai als uniek silhouet van de kustlijn – zowel vanaf het strand te bewonderen, als vanuit het dorp.’ Volgens de direct betrokkenen lopen we met dit plan juist geen risico meer dat de unieke kustlijn van Bergen aan Zee een soort ‘Knokke aan Zee’ wordt.

Procedure tot bouw Hotel Nassau Bergen
Het Bergense college van B&W heeft het plan inmiddels ter inzage en beoordeling voorgelegd. Belanghebbenden kunnen daar een mening over vormen en die visies indienen bij het gemeentebestuur. Hierna kunnen er eventueel nog wijzigingen worden aanbevolen, besproken en toegepast, waarna het college het ruimtelijke plan vaststelt. Relevante bezwaarmakers kunnen daarna nog vragen om een toetsing door de bestuursrechter in Haarlem. In het uiterste geval kan ook de Raad van State nog om een oordeel worden gevraagd. De duur van deze procedures is ongeveer twaalf maanden.

Initiatiefnemers Henk Deen en Bastiaan Smit verwachten in januari 2022 te starten met de bouw van het nieuwe hotel, dat ontworpen is door de internationaal bekende architect Bjarne Mastenbroek van SeARCH in Amsterdam. Zij verwachten dat de bouw binnen achttien maanden kan worden gerealiseerd, waarna de potentiële parel aan het Bergense strand feestelijk in gebruik zal worden genomen.

Klik op de foto voor een uitvergroting.