Deel

De boze witte man

Column: Rob van de Pas

De boze witte man

Afgelopen zondag werd ik wakker met het radioprogramma OVT van de VPRO . Dat wordt wekelijks tussen 10 en 12 op NPO Radio1 uitgezonden. Aan de orde was het boek Aantekeningen uit het ondergrondse van de Russische romanschrijver en publicist Fjodor Dostojevski. Hoe de schrijver halverwege de 19e eeuw de hedendaagse boze witte man voorspelde.
“Ik ben een zieke man… Ik ben een boze man.” Zo begint de monoloog van de man die tegen alles en iedereen is en die tegelijkertijd jaloers is op iedereen die het beter voor elkaar heeft dan hij – en dat blijken er heel veel te zijn, meer dan hij geestelijk aan kan en lichamelijk kan verdragen.

Lekker wijf
De man is niet in trainingspak, heeft geen opgeknipt strak agressief kapseltje, geen pitbull, geen sportschoolschouders en geen ‘lekker wijf’ thuis; nee, hij draagt een maatpak, zwarte handschoenen, een nette hoed, een jas met een goedkope Duitse beverkraag en is niet in het bezit van een vrouw die hem thuis net zo benijdt als hij op straat afgunstig is op anderen.

Hij leeft ook niet in onze tijd ergens in een grootsteedse volkse doorzonwijk of in de provincie; hij woont aan een rafelrand van een stad in Rusland in het midden van de negentiende eeuw. En toch komt hij ons akelig bekend voor. Want hij moppert, zeurt en dramt en voelt zich ’s ochtends bij het opstaan en ’s avonds bij het slapengaan ernstig door het beschaafde deel van de mensheid tekort gedaan. Hij stapt zogezegd met het verkeerde been in en uit bed.

Rotte vlieg
De Kelderman is een gewezen kleine ambtenaar zonder werk en woont in een vochtig en bedompt souterrain. Van daaruit attaqueert hij verbaal het bestaan in het eerste deel van het boek.
In het tweede deel verhaalt hij hoe hij probeert een plek te veroveren bij de geziene elite.
Hij wil er absoluut bij horen. Maar voor zijn voormalige vrienden uit de beau monde is hij een ‘rottige, hinderlijke vlieg’. “Ik bleek niet eens te deugen om uit het raam te smijten”, schrijft hij na een hysterische ruzie. En zijn poging om respect af te dwingen door tegen zich aan te laten botsen door de man die als het ware altijd dwars door hem heen loopt, mislukt jammerlijk, want deze parvenu ziet hem zoals gebruikelijk natuurlijk niet staan.
Niet erkend worden, dit blijkt de grootste tragedie van de Kelderman. Toch klinkt het allemaal alsof het in het boek over de ongeziene burger van 2018 gaat. De boze witte man die fulmineert over van alles en de afvoerputjes TWITTER en Facebook gebruikt om zijn zurige mening te spuien. Want het is niets of het deugt niet. Zeuren en zeiken zonder zelf ook maar een millimeter constructiviteit te willen bijdragen. De Keldermannetjes van Bergen, de komende weken zitten ze lekker op een overbevolkte Spaanse camping zichzelf en het gezin in de weg. Heerlijk.

Rob van de Pas
BRON: OVT VPRO 15 juli 2018

advertentie

Meer 'Columns':

Zwanenzang

29 mei 2020

Column: Kraantje

‘Ben jij ook klaar voor de versoepeling?’ ‘Klaar voor? Ik kan niet wachten tot ik eindelijk weer eens legaal een terrasje mag pakken.

Digitaal, analoog of oraal…

29 mei 2020

Column JoMo

Ik wist niet dat het bestond, maar heb het nu voor het eerst meegemaakt: de digitale inloopavond. Het betrof in dit geval Bergen Oost.

Ik hoorde dat de gemeente niet moeilijk zal doen

22 mei 2020

Door: Kauw

Wij lijden aan afkickverschijnselen van het zoeken naar eten en weinig kunnen vinden. Laatst zag ik een echte waaghals bij de deur van...

Bergense Boomer Beweging

22 mei 2020

Column: Rob van de Pas

Wat is dat toch met die ‘politieke oudjes’? En dan bedoel ik de generatie 1945-1964. De babyboomers en waar de internetmeme (digitale grap) ‘OK Boomer’ aan is ontleend.

Hoe heurt het eigenlijk?

15 mei 2020

Column: Kraantje

‘Het lijkt langzamerhand alsof we toch een beetje van het slot af gaan en er eindelijk weer eens wat reuring is in ons dorp. Heerlijk toch?’

Royaal gebaar aan Vlaanderen

Column: JoMo

Waarom komt alle narigheid uit Brabant? Met carnaval worden alle schulden vereffend en onder een sluier van alcohol is er...

De vrijheid van Complottokkies

8 mei 2020

Column: Rob van de Pas

Een stukkie schrijven in de week van 4 & 5 mei vraagt om behoedzaam manoeuvreren. Niet dat ik mij beperkt voel, integendeel, maar juist nu we zo intens stilstaan bij de 4e mei...

Jeeps

8 mei 2020

Door: Kauw

Sinds de terrassen dicht zijn, moeten we ons best doen om eten te vinden. Op het moment dat er honger in het spel is, ben je er niet zeker meer van wie je vriend is en wie je vijand.

Living in a Ghost Town

1 mei 2020

Column: Kraantje

‘Leuke Koningsdag gehad?’ ‘Leuk? Het was zeker anders. Ik heb eerst gesport, toen een museum bezocht...

De honderdste column van JoMo: Waar is de uitgang?

1 mei 2020

Column JoMo

De aarde geniet van een welverdiende full body detox en kan even op adem komen. Onze zintuigen zien weer schone lucht, proeven helder water...

Is ‘beddendood’ een Scrabblewoord?

24 april 2020

Column: Rob van de Pas

Sinds het coronatijdperk, zondagavond 15 maart, vul ik mijn dagen met ochtendwandelingen, thuiswerken, klusjes in en rond het huis en af en toe bij het spelen van een potje Scrabble...

Struikelstenen

24 april 2020

Door: Kauw

Ze zeggen dat wij op glinsteringen afkomen, dat klopt, wij zijn heel nieuwsgierig en dan valt elke glans op. Zo vloog ik in het rond en viel mijn oog op...

De Openbaring

17 april 2020

Column: Kraantje

‘Heb je het een beetje leuk gehad met Pasen?’ ‘Oh zeker, heerlijk genoten van het prachtige weer, op gepaste afstand een wandeling gemaakt.’

Stoempen

Column JoMo

Gelukkig houdt iedereen een beetje rekening met elkaar in deze zoekende tijden.

Overpeinzingen

10 april 2020

Column: Kauw

Ik zie dat de laatste maand veel meer mensen zomaar wat wandelen en rustig een gesprek voeren, terwijl ze op afstand lopen.

Goede Vrijdag! Nog maar een keer uitleggen?

10 april 2020

Column: Rob van de Pas

Vandaag is het Goede Vrijdag, de dag ná Witte Donderdag. Voor de atheïsten en ongelovigen onder ons nog maar even een verkorte duiding van het...

We benne op de wereld…

3 april 2020

Column: Kraantje

‘En gaat het weer een beetje met je?’ ‘Ja hoor, ik krabbel langzaam op maar ben nog niet helemaal de oude.

Ophokplicht

3 april 2020

Column JoMo

Terwijl de meeste landen de wereld afstruinen naar mondkapjes, ontsmettende gel, toiletpapier en beademingsapparaten...

Morele Lockdown

27 maart 2020

Column: Rob van de Pas

Vadertje Staat heeft ons vergrendeld. Sinds twee weken is een aantal van onze grondwettelijke vrijheden behoorlijk ingeperkt.

Game over

27 maart 2020

Column: Kauw

Normaal reken ik in het weekend op wat extra’s te eten, maar nu is alles dicht. Lege terrassen betekent geen kruimel meer te vinden.

Perverse prikkels

20 maart 2020

Column: Kraantje

‘Hallo? Hi, ik dacht ik bel even, dat lijkt me op dit moment het beste.’ ‘Daar heb je helemaal gelijk in.’

Coro-zaadje

20 maart 2020

Column JoMo

Dat lebberen, knuftroetelen en fleppen heeft ineens plaatsgemaakt voor de anjali mudra, waarbij met gevouwen handen een kleine...

Battle of the Nimby’s

13 maart 2020

Column: Rob van de Pas

Ik moet altijd zo verschrikkelijk lachen als Matthie Bergman, de dorpscorrespondent van de Alkmaarsche Courant...

Fietspad

13 maart 2020

Column: Kauw

Soms vind ik een munt tussen de straatstenen net als kruimels, zaadjes en insecten. Maar laatst pikte ik per ongeluk kauwgom op dat heel smerig aan mijn...

License to kill

6 maart 2020

Column: Kraantje

‘Wat doe jij hier? Je zou toch op vakantie gaan? ‘ ‘Dat klopt, maar een romantisch weekendje weg aan het Comomeer mocht niet...

De keizer is dood, leve de nieuwe keizer

6 maart 2020

Column JoMo

Museaal en op waardige wijze hebben we afscheid genomen van onze burgemeester. Pontificaal door de voordeur en zo hoort het ook.

‘Zitten’ is het nieuwe roken…

28 februari 2020

Column: Rob van de Pas

Als psycholoog van de ‘koude grond’ kom ik nog weleens mensen tegen die wel écht hun best hebben gedaan op school.

Kauw: Houdgreep

28 februari 2020

Column: Yvon Bos Eyssen

Ik ga altijd met de kippen op stok en gelukkig is het alweer wat langer licht. Het was al later op de avond en ik hield mij schuil achter het Harmoniegebouwtje...

Beestenboel

21 februari 2020

Column: Kraantje

‘Ben je lekker verwend met Valentijnsdag?’ ‘Dat is toch eigenlijk zo’n uit Amerika overgewaaide hype, waarom zou je daar aan willen meedoen?

Tegen

21 februari 2020

Column JoMo

Bij de gemeente komen soms merkwaardige brieven binnen. Een buurtvereniging laat weten, dat ongeacht wat er gebouwd zal worden, zij nu al tegen zijn.

Kauw: wind

14 februari 2020

Column: Yvon Bos Eyssen

Wat een miezerige tijd van het jaar, niemand op het terras en fietsers onzichtbaar door hun capuchons.

“… een homoseksuele tussenpaus…#LOL”

14 februari 2020

Column: Rob van de Pas

Op dinsdag 3 maart 2020 treedt Peter Rehwinkel (PvdA) toe tot het illustere rijtje burgemeesters van Bergen.

Dromen zijn bedrog

7 februari 2020

Column: Kraantje

‘Zo, dat was toch wel weer even schrikken van de week toen de berichten binnen kwamen. De pushmeldingen op mij telefoon hielden maar niet op.’

Landjepik als vanzelfsprekendheid

7 februari 2020

Column JoMo

Een terloopse gebeurtenis in Washington, waarbij met een pennenstreek een groot deel van het land van de Palestijnen wordt geconfisqueerd, zou je je moeten voorstellen in onze eigen regio.

Terug