Bergense historie: Verliefd op de kermis…

Foto: Kermis in Bergen 1916, collectie Mooij

Bergense historie: Verliefd op de kermis…

Het is kermis in het Bergen van 1916. Op de kruising van de huidige Jan Oldenburglaan en de Breelaan staan twee geweldige attracties opgesteld. Links een cakewalk, waarin je je staande houdt op trillende vloertjes, bewegende trappen en snelle loopbanden. Rechts een moderne, elektrisch aangedreven carrousel. De ‘paarden- of ezelstractie’ werd in de negentiende eeuw door een stoommachine vervangen en vervolgens door een elektromotor. De carrousel draait beschaafde Bergenaren rond in namaak-auto’s en -koetsen.

Heel ander kermisplezier heerst er in gelegenheden als De Rustende Jager, waar gedronken en gedanst wordt. Pastoor en dominee waarschuwen het gemeentebestuur regelmatig tegen de ‘zedeloosheid der kermisgangers op straat en in de boschjes’. B&W zijn het met hen eens: de kermis ‘kan geen verheffend feest meer worden genoemd.’

Maar ja, de kermis is nu eenmaal een mooie gelegenheid om uit je dak te gaan en verliefd te worden. Burgemeestersvrouw Marie van Reenen-Volker begrijpt dat laatste wel: ‘De jongeman, die ter kermis wil gaan, zoekt natuurlijk een meisje, dat hem gezelschap wil houden. Hij danst dan ook uitsluitend met haar. Veertien dagen na de kermis mag hij ‘de koffie ophalen’ bij haar ouders. Niemand staat op, behalve misschien het meisje, dat hem een stoel komt aanbieden, als zijn bezoek haar aangenaam is. Mag de jongeman zitten, dan wordt er koffie en brood rondgedeeld en wat gepraat. Als de andere familieleden naar bed gaan, zetten de jongen en het meisje in de koestal of de dors hun onderhoud voort tot laat in de nacht, terwijl het licht uitgedaan wordt.’

Altijd nog een betere plek dan ‘in de boschjes’.

Idzard van Manen, Historische Vereniging Bergen NH

*Meer weten over losbandig Bergen? Koop Feest en vermaak in Bergen (2018) in de boekhandel of de webshop van de HVB.

Klik op de foto voor een uitvergroting.