Bergense historie: Beurtvaart met de Morgenster

Vroeger had Bergen een haventje. Geen zeehaven, maar een zoetwaterhaven...

Bergense historie: Beurtvaart met de Morgenster

Eerst was dat bij de Veerhoeve aan de Nesdijk. Je voer via de Bergerringvaart het Noord Hollandsch kanaal op. Toen dat steeds moeilijker werd, kwam er bij Zanegeest een opvolger, die ook alweer decennia in onbruik is.

Het ligt nu stil te dromen aan de Schapenlaan. Aanvankelijk was het niet meer dan het einde van de Schermersloot. Tufte je die sloot af dan kwam je op het Noord Hollandsch Kanaal. Dat bracht je – net als het riviertje de Rekere daarvoor -naar de Schermer en verder. Vandaar ‘Schermersloot’. Het haventje was een pijpenla, waarin je als schipper je kont niet kon keren. Gelukkig werd er in 1920 een draaikom gegraven met een echte loskade, zoals de foto laat zien. S

chipper Hein Kleverlaan bouwde een houten schuur aan de wal met een privaat erin, een hokje met een tonnetje onder een gat in een brede zitplank dat regelmatig geleegd werd. Niets vreemds aan, want Bergen zelf kende in die tijd ook nog geen watercloset (wc), waarin zuiver drinkwater je poep, pis en toiletpapier doorspoelt. Marketingtechnisch slim, zo’n privaat, vooral als iemand tot Amsterdam mee wilde varen. Kleverlaan motorde twee keer per week met passagiers en vracht naar Amsterdam en terug. Zijn Morgenster was in 1913 op de scheepswerf van Schoorldam gebouwd. Het ‘motoraakscheepje’ mat dertien bij twee meter en had een stompe voor- en achtersteven. Onder een houten motorhuisje achterin stond de motor te brommen. Lekker warm om op te zitten als het koud was. De schipper stuurde met een ouderwetse helmstok.

Nu zou je er heel wat voor over hebben om die prachtige tocht door het Noordhollandse landschap van toen te maken. Maar de beurtvaart stopte in 1933. De concurrentie van trams, bussen en auto’s werd de Morgenster fataal.

Ook van harde feiten voorzien wegdromen naar vroeger? Wordt lid van de HVB.

Klik op de foto voor een uitvergroting.

Idzard van Manen
Historische Vereniging Bergen