Bergenaar Paul Hegeman schrijft roman ‘Waar schaduwen vallen’

Het boek is vanaf deze week te krijgen via www.boekenbestellen.nl, www.bol.com en in de boekhandel.

Bergenaar Paul Hegeman schrijft roman ‘Waar schaduwen vallen’

In de voorbije maanden van de lockdown werd ik regelmatig onwillekeurig naar het verleden geslingerd.  Als er in mijn tienerjaren niemand was om samen mee te filmen, dan filmde ik desnoods voorbijschietende wolkenpartijen, wuivend riet of zelfs mijn eigen schaduw. Als ik mijn creativiteit maar kon botvieren. Ik moest altijd iets te doen hebben, en daarmee bedoel ik niet het geijkte amusement. Toeristische attracties op reis waren dan ook nauwelijks aan mij besteed.

Ik moest een doel hebben, en dat had ik steevast toen ik professioneel begon te filmen of op pad was voor mijn filmjournalistieke activiteiten. Zelfs de vakanties met mijn kinderen kan ik me niet herinneren zonder dat ik artikelen schreef of willekeurige impressies noteerde.
En zo vond ik de eerste week van de lockdown, toen ik me zoals iedereen aan het opruimen waagde, tussen alle rommel een schat aan geschreven werk, van gedichten en ideeën voor filmscripts tot min of meer filosofische bespiegelingen. Incidenteel zat er ook iets tussen wat op een aarzelende aanzet tot een roman leek, maar die strandde doorgaans in de wirwar van andere activiteiten.

Totdat ik zo’n tien jaar geleden veelvuldig naar Maarssen werd geroepen om mijn moeder bij te staan die op haar sterfbed lag. Die dagen waren gevuld met uren van loos wachten, waarin ik de somberte met mijn fantasie probeerde te verdrijven.
En zo pende ik in een onbewaakt moment de contouren neer van een amour fou, een bezeten liefde tussen ene Jeroen, een man van begin 20 die de tijdgeest en de toeristische zomerdrukte denkt te ontvluchten door de wijk te nemen naar een uithoek in Finland, en de Finse Anna, een mysterieuze jonge vrouw die aan de kunstacademie studeert. Al bij hun eerste ontmoeting hangt er een doem over hun liefde die ze maar niet van zich kunnen afschudden. Bovendien zijn hun beider levens getekend door jeugdtrauma’s. Ondanks hun hartstocht is Anna na vier weken ineens verdwenen, zonder ook maar een spoor achter te laten.

Ik verbaasde me erover dat ik in mijn aantekening onmiddellijk het geraamte van een roman zag, en niet een zoveelste opzet voor een filmscript. Dat verklaart waarschijnlijk waarom het idee niet gesneuveld is in het zoveelste halflege aantekeningenboekje. In de jaren die daarop volgden, heb ik immers consequent in mijn agenda tijd vrijgemaakt om er een vervolg aan te geven. Gelukkige uren waren dat, omdat er niets fijners is dan een eigen universum te scheppen. Die uren van schrijven ervoer ik als in een trance; zo tegen tien uur in de ochtend ging ik ervoor zitten om tegen vijven in de middag de pen weer neer te leggen, zonder een moment aan eten of plassen gedacht te hebben.

Een vooropgezet plan had ik niet. De plot die uit het basisgegeven voortkwam, vloeide wonderwel uit mijn pen, om uit te monden in een ontknoping waarvan het karakter mezelf verraste. Alsof ik door iets magisch bij de hand werd genomen.
Jeroen werd Jeroen van Deursen, en eenmaal terug in eigen land doet hij er in zijn liefdesverdriet alles aan om zichzelf ten gronde te richten. Maar de ironie van het lot wil dat al zijn autodestructieve handelen steeds weer goed uitpakt en hij zo heel geleidelijk weer opkrabbelt. Hij begint zelfs een eigen uitgeverij. Hetzelfde lot roept hem vijfentwintig jaar later terug naar datzelfde Finland. Daar zoekt hij stad en land af naar sporen van zijn plotseling verdwenen liefde. Nadat hij die sporen, hoe pijnlijk en fataal ook, heeft verwerkt is hij eindelijk in staat om zijn vier weken met Anna en de desastreuze periode die daarop volgde naar zijn nieuwe inzichten te reconstrueren.

De vraag evenwel is of die wel de getrouwe werkelijkheid volgen of door zijn herinneringen vertekend zijn. Daarmee is Waar schaduwen vallen een ode aan de kracht van de verbeelding die elk mens over zijn beperkingen heen kan tillen. Zoals de vervlechting van droom en werkelijkheid een belangrijke rol in de roman speelt, naast de genoemde speling van het lot en de vaak bedrieglijke werking van het geheugen. Thema’s die mij erg dierbaar zijn.

Waar schaduwen vallen is vanaf 12 juni te krijgen via www.boekenbestellen.nl, www.bol.com en in de boekhandel.